Zoals waarschijnlijk bekend is PFAS een verzamelnaam voor per- en polyfluoralkylstoffen. Dit zijn stoffen die door de mens gemaakt zijn en onbedoeld ook in het milieu terecht komen. Omdat deze stoffen daar vrijwel niet afbreken hopen ze zich op in het milieu en ons lichaam.
TFA (trifluorazijnzuur) is de kleinste van deze PFAS-stoffen en is het meest wijdverspreid in het milieu, ons voedsel en ons drinkwater.
TFA komt zoveel voor in het milieu, omdat het een afbraakproduct is van andere PFAS, zoals de PFAS-pesticiden die we in grote hoeveelheden gebruiken. Ook de synthetische koudemiddelen in airco's en koelkasten die weglekken in het milieu breken af tot TFA. Verder wordt het geloosd bij industriële processen en is het een afbraakproduct van bepaalde fluorhoudende medicijnen.
Daarbij komt dat TFA een erg klein en mobiel molecuul is, dat ontzettend makkelijk oplost in water, en zich op die manier razendsnel via regenwater, oppervlaktewater en grondwater in het milieu kan verspreiden. Omdat TFA maar moeilijk uit het water te zuiveren is, vormt het een groot probleem voor drinkwaterbedrijven. Ook problematisch is dat TFA nauwelijks afbreekt en zich daardoor kan ophopen in ons milieu, ons water en ons voedsel.
Lang is gedacht dat TFA niet zo gevaarlijk en ongezond is als de andere PFAS-stoffen, maar uit een uitgebreide beoordeling van de ECHA (Europees Agentschap voor Chemische Stoffen) blijkt nu dat TFA wel degelijk heel schadelijk is. TFA blijkt onder meer schadelijk voor de ontwikkeling van het ongeboren kind, onze vruchtbaarheid en ons immuunsysteem.
De ECHA stuurt deze bevindingen nu naar de Europese commissie die moet bepalen hoe dit gaat doorwerken in de Europese wet- en regelgeving.
De beoordeling van de ECHA bevestigt hiermee de zorgen die er al waren naar aanleiding van eerdere onderzoeken over de risico’s van TFA en de snelle toename daarvan in het milieu. Daarmee zet deze beoordeling extra druk op het proces van uitfaseren van alle PFAS-producten en synthetische koelmiddelen in Europa, want hoe minder daarvan in het milieu komen, hoe minder extra TFA gevormd kan worden. Ook moet er nu aangescherpte normstelling komen, bijvoorbeeld voor de hoeveelheid TFA die in drinkwater mag zitten. In Nederland is TFA al eerder bestempeld als Zeer Zorgwekkende Stof en zijn de indicatieve drinkwaterrichtwaarden voor TFA verlaagd, daar moet nu opnieuw naar gekeken worden.
TFA krijgen we vooral binnen via ons voedsel en drinkwater. Ook kan het in producten zitten zoals anti aanbakpannen, bakpapier, cosmetica, regenkleding, geïmpregneerde tapijten.
De hoeveelheid TFA die je binnen krijgt zou je kunnen beperken door onbespoten (biologisch) voedsel te eten en door producten waar TFA in kan zitten te vermijden. Blijf wel kraanwater drinken, want de hoeveelheid TFA in kraanwater is in Nederland ruim onder de norm.
Lees meer achtergrond informatie over TFA in water in de literatuurstudie van Falkena, Deltares (december 2025) naar het vóórkomen en mogelijke bronnen van trifluorazijnzuur (TFA) in Nederland.
.