De vereniging Leefmilieu is een onafhankelijke milieuorganisatie die zich inzet voor een groen en gezond leefmilieu. Onze kenmerken zijn: grote milieudeskundigheid en samenwerking met bewonersgroepen in heel Nederland.


Op deze website informeren we je over onze activiteiten. Wil je op de hoogte blijven, abonneer je kosteloos op onze nieuwsbrief  of  word lid.
 

actueel (kop)

 

Onderwerpen:

Sinds de uitspraak van de Raad van State op 29 mei 2019 is stikstof bijna een vast nieuwsitem geworden. De impact van de uitspraak is inmiddels tot iedereen doorgedrongen en posities worden ingenomen.

Het eerste wachten was op het advies van de commissie Remkes. Dit advies zou maatregelen voorstellen aan het kabinet om de stikstofproblematiek op te lossen. Op 25 september 2019 was het zo ver en de titel van het advies ´Niet alles kan´ was op zich bemoedigend. De voorgestelde maatregelen voor het verkeer: minder hard rijden; en voor de landbouw: uitkoop boeren. Maar de durf bleef uit: minder hard rijden hoefde niet overal en de boeren worden alleen vrijwillig uitgekocht. Geen advies voor de nodige krimp van de veestapel.

Het kabinetsvoorstel vervolgens is een slap aftreksel van dit advies en zal het probleem niet oplossen. De grootste vervuiler, de landbouw, wordt onvoldoende aangepakt, de verlaging van de snelheid is alleen bij natuurgebieden, terwijl het vliegverkeer en de biomassacentrales helemaal buiten schot blijven. Desondanks zijn de boeren boos, zo boos dat ze met veel bombarie actie voeren met hun tractoren. Duidelijke argumenten blijven uit, maar de politiek is erg gevoelig voor die grote tractoren en de verkeerschaos die ze veroorzaken.

De uitspraak van de Raad van State is zó duidelijk: de natuur moet beter beschermd. Het blijft spannend of de politiek uiteindelijk de noodzakelijke keuze zal durven maken, want tsja: de natuur heeft geen tractoren.

 

.

Op 20 september kwamen in Nijkerk meer dan 150 boeren bijeen van de vereniging tot Behoud van Boer & Milieu (VBBM).

 

Ze vierden dat ze al 30 jaar samenwerken aan de ontwikkeling van kringlooplandbouw. Veehouders vertelden wat er komt kijken bij het sluiten van de kringloop. Het idee is eenvoudig: de koe eet gras, en met de koeienpoep wordt het gras bemest. In deze kringloop is er veel minder (of geen) kunstmest nodig en veel minder krachtvoer. Dat krachtvoer (vaak met soja) hoeft dan ook niet geïmporteerd te worden. Dat is gunstig, want de soja komt nu vaak uit landen waar er (regen)woud gekapt wordt om soja te verbouwen. Dus geen krachtvoer gebruiken is ook gunstig voor het milieu in landen ver weg van hier.

 

De VBBM bestaat dertig jaar en kan dus gebruik maken van een schat aan ervaring. In deze bijeenkomst werden ervaringen over kringlooplandbouw gedeeld, werd op het werk van de individuele boeren teruggeblikt en werden zelfontwikkelde apparaten getoond. In alle presentaties was de rode draad dat kringlooplandbouw economisch heel rendabel is. Het helpt daarbij natuurlijk wel als boeren bevlogen zijn.

 

Klik hier om meer over het VBBM kringloopsysteem te lezen

 

     Synposium VBBM

 

.

Arnold van den BurgSeptember 2019. Door de recente uitspraak van de Raad van State wordt het bedrijven, verkeer en veehouderij een stuk moeilijker gemaakt om stikstof in de lucht te brengen. Veel projecten in heel Nederland zijn daardoor stil komen te liggen. Is dat terecht, is stikstof echt zo’n groot probleem? Arnold van den Burg (foto) heeft onderzocht op welke manier stikstof schadelijk is voor dieren en dan met name voor vogels. Op zondag 15 september ging hij in het radioprogramma Vroege Vogels dieper in op deze problematiek en de mogelijke oplossingen.

 

Arnold van den Burg studeerde biologie in Wageningen, promoveerde aan de University of Nottingham (UK) en werkt nu bij Stichting BioSFeer. Hij ondersteunde de vereniging Leefmilieu in Luxemburg bij het Europese Hof door de rechters in het proces over de PAS duidelijk te maken wat er op het spel staat als we doorgaan met het vervuilen van de natuur met stikstof.

 

Beluister hier de uitzending met Arnold van den Burg (13 minuten)

 

Lees hier meer over dit onderwerp op de website van Vroege Vogels

 

LET OP:  Bijeenkomst 21 september gaat niet door

Op 21 september had Leefmilieu een bijeenkomst gepland waarin Arnold zijn onderzoek zou presenteren en waar aanwezigen konden doorpraten over de maatregelen die genomen kunnen worden om de stikstofbelasting op de natuur te beperken. Deze bijeenkomst gaat helaas niet door, wegens te weinig aanmeldingen.

 

.

Johan VollenbroekSeptember 2019. De minister van landbouw heeft de hulp ingeroepen van een nieuw adviescollege om te zoeken naar een oplossing, nu het PAS (programma aanpak stikstof) bij de rechter is gesneuveld. Het Adviescollege stikstofproblematiek, ook wel de commissie Remkes genoemd,  moet een uitweg zoeken uit de huidige impasse. Op vrijdag 13 september organiseerde de commissie een bijeenkomst waarop milieuorganisaties hun inbreng konden leveren. Namens MOB en Leefmilieu heeft Johan Vollenbroek (foto) onder meer de volgende punten ingebracht:

 

- Verminder de intensieve landbouw

- Ga over op kringlooplandbouw

- Verlaag de maximum snelheid op de snelwegen naar 100 km / uur

- Verbiedt brommers op benzine (tweetakt)

- Schaf subsidies af op houtstook / biomassa / mestvergisters

- Sluit kolencentrales vervroegd

 

Lees hier de hele inbreng van MOB en Leefmilieu.

 

.

Bord geen 130 kmSeptember 2019. De stikstofuitspraak van de Raad van State vormt een probleem, dat is duidelijk, de kranten staan er vol van. Maar de vraag is nu dus: Hoe lossen we dat probleem op? Niet door de getroffen natuurgebieden op te heffen, zoals sommigen in de landbouwsector suggereren. De oplossingen, zoals wij die zien hebben we samen met de andere betrokken milieuorganisaties op een rijtje gezet.

 

Onze ideeën worden toegelicht in een brief die we aan minister-president Rutte en de commissie Remkes hebben gestuurd. Het goede nieuws is dat een van de suggesties in de brief al uitgevoerd wordt: de maximumsnelheid op snelwegen wordt niet verder verhoogd naar 130 km per uur. Een mooi begin, hopelijk volgen andere oplossingen ook snel.

 

Lees hier de brief aan minister-president Rutte

 

Lees hier het persbericht

 

.

Augustus 2019. Spaanse en Nederlandse onderzoekers hebben ontdekt dat nuttige insecten meer last hebben van pesticiden dan eerst gedacht. Veelgebruikte pesticiden komen namelijk niet alleen terecht in nectar en stuifmeel, waardoor veel nuttige insecten overlijden, maar ook in honingdauw.

 

Honingdauw is voor veel insecten een belangrijke voedingsbron, die het hele jaar beschikbaar is en waar veel nuttige insecten zoals bijen, sluipwespen en zweefvliegen van afhankelijk zijn. Honingdauw wordt geproduceerd door insecten zoals bladluizen. Zijn planten met insecticiden behandeld, dan kunnen die pesticiden ook in de honingdauw terecht komen. Die honingdauw wordt daardoor giftig voor de insecten die ervan eten.

 

Het gaat hierbij om de zogenoemde systemische pesticiden. Dat zijn breed werkende pesticiden die door de hele plant worden opgenomen, waardoor de hele plant giftig wordt voor insecten. Bekende voorbeelden van deze insecticiden zijn de neonicotinoïden. Er is al aangetoond dat veel nuttige insecten zoals bijen vergiftigd worden als zij de nectar en het stuifmeel van deze planten eten. Nu blijkt dus ook dat deze insecten door het eten van de honingdauw op deze planten vergiftigd kunnen worden. Omdat honingdauw het hele jaar beschikbaar is, dus ook buiten het bloeiseizoen, is de verwachting dat het ongewenste effect van pesticiden wel eens groter kan zijn dan gedacht.

 

Deze ontwikkeling toont opnieuw aan dat we moeten stoppen met het gebruik van dit type bestrijdingsmiddelen. Ook moet blootstelling van insecten aan pesticiden via honingdauw meegenomen worden in de risicobeoordeling bij de toelating van pesticiden.

 

Lees meer op de website van de Wageningen Universiteit

 

Lees hier het Engelstalige onderzoek op de website van PNAS

 

.

Juli 2019. Energiebedrijf Engie en de gemeente Nijmegen hebben een gebiedsvisie opgesteld voor het terrein van Engie. Op het terrein met een omvang van 32 hectare stond voorheen een kolencentrale. De Gebiedsvisie vormt de basis voor het nieuwe bestemmingsplan De gebiedsvisie richt zich op duurzame energieopwekking en watergebonden bedrijvigheid. Op zich positief maar in de gebiedsvisie wordt een deel van het terrein bestemd voor een nieuwe biomassacentrale en dat is ongewenst.
In een gezamenlijke zienswijze hebben Leefmilieu, MOB en de Gelderse Natuur- en Milieufederatie aangegeven dat de gebiedsvisie een houtgestookte biomassacentrale dient uit te sluiten. In november 2017 is een milieuvergunning voor een biomassacentrale van Engie op dezelfde locatie reeds door de rechtbank Arnhem vernietigd. Een herhaling van zetten moet worden voorkomen.

 

Bezwaren
De bezwaren van de organisaties richten zich op de CO2-uitstoot. De CO2-uitstoot van houtverbranding per hoeveelheid opgewekte energie is hoger dan die van kolen.  In plaats van hout te verbranden zouden we juist bossen moeten aanplanten. Daarnaast is uit onderzoek van bureau Probos gebleken dat er niet voldoende hout uit de regio beschikbaar is. Het hout zal dus van (veel) verder weg moeten worden aangevoerd en dat is ongewenst. Een biomassacentrale zal lokaal ook voor de uitstoot van fijn stof zorgen.

 

Oplossing
Als oplossing stellen de organisaties voor om in te zetten op technieken als bodemwarmte, aquathermie, opslag van energie (onder andere in de vorm van waterstof) en grootschalige warmtepompen. Voorgesteld wordt om de inzet van deze technieken te versnellen.


Lees hier onze zienswijze

 

.

Foto Raad van State29 mei 2019. De Nederlandse natuur verslechtert al jaren door veel te hoge concentraties stikstof. Stikstof vervuilt de lucht, de bodem en het water. Nederland nam besluiten in de verwachting dat schade aan de natuur door maatregelen in de toekomst zou worden opgelost. De Raad van State heeft nu besloten dat dit niet meer mag. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) mag niet meer als basis voor toestemming voor activiteiten worden gebruikt. Bij een besluit moet voortaan vooraf zeker zijn dat er geen schade aan de natuur zal optreden. Veel nieuwe vergunningen voor veehouderijen, wegen en biomassacentrales zullen hierdoor niet meer verleend kunnen worden.

Door vrijwilligers van 3 kleine milieuorganisaties, waaronder Leefmilieu, is jarenlang aan dit dossier gewerkt. Wij zijn blij met deze heldere uitspraak.

 

Lees hier het persbericht van Leefmilieu en MOB

 

Lees hier het persbericht van de Raad van State

 

Bekijk hier de video van Raad van State over deze uitspraak

 

.

Beeld Hatertse vennenOp 29 mei 2019 heeft de Raad van State het Nederlandse stikstofbeleid van tafel geveegd. Voor de natuur zal er echter maar langzaam iets verbeteren. De afgelopen jaren zijn er door provincies en gemeenten duizenden vergunningen verleend. Ondanks de twijfel aan het beleid die er al geruime tijd was, zijn deze vergunningen waarschijnlijk definitief. Deze vergunningen laten toe dat de komende jaren nog veel stikstof uitgestoten mag worden. Dus hoewel het beleid niet bleek te deugen gaat de vervuiling wel door. Voor nieuwe initiatieven zal het echter moeilijker zijn om een vergunning te krijgen, omdat de stikstofbelasting van de natuur zo hoog is en blijft. De vereniging Leefmilieu en MOB hebben veel nieuwe vergunningen aangevochten en daarvan zullen er nog zeker honderd vernietigd worden. De beslissing daarover neemt de Raad van State in juni.

 

.

Het is geen geheim dat we in Nederland niet weten waar we de mest moeten laten van alle dieren die er gehouden worden. En dat het verwerken van de mest fraude en criminaliteit in de hand werkt. Ook is inmiddels overduidelijk dat we de natuur schade toebrengen met de grote hoeveelheid stikstof die daarbij vrijkomt. Door de stikstofverzuring ontbreekt op steeds meer plaatsen kalk in de natuur, waardoor bijvoorbeeld vogels geboren worden met gebroken pootjes. Na een jarenlange strijd is het falende stikstofbeleid (PAS) van tafel. De vraag is nu, hoe verder?  De oplossing is eenvoudigweg minder beesten. Minder beesten betekent minder mest en minder stikstofuitstoot. Maar deze oplossing is ook lastig. Hoe zorg je ervoor dat in een land waar ondernemers vrij mogen ondernemen er een stop komt op het aantal beesten? Die puzzel zal de komende maanden opgelost moeten worden, want dat het zo niet langer kan is nu wel duidelijk.

 

Zie voor meer informatie het mestdossier van de NRC

 

.

Homme op klaproosIn opdracht van het ministerie van landbouw hebben wetenschappers van de Universiteit van Wageningen onderzoek gedaan naar de afname van de insecten in Nederland. De achteruitgang van soorten gaat harder in agrarische gebieden dan in natuurgebieden. Soorten die sterk afhankelijk zijn van natuurgebieden lijken te  hebben geprofiteerd van herstelmaatregelen in deze gebieden. Maar dit geldt veel minder voor insectensoorten die gevoelig zijn voor de effecten van stikstof.

Uit het onderzoek blijkt dat de achteruitgang van insectenpopulaties veroorzaakt wordt door een complex van factoren, die direct of indirect allemaal met de intensivering van de landbouw samenhangen. Vooral met het overvloedige gebruik van de meststoffen en pesticiden. Deze factoren beïnvloeden insecten niet alleen op de landbouwpercelen zelf, maar beïnvloeden via water en lucht ook de natuurgebieden.

De onderzoekers adviseren om niet te wachten op de uitkomsten van vervolgonderzoek, maar vanwege de urgentie direct aan het herstel te gaan werken. De herstelaanpak zal verschillen per gebied, omdat voor bijvoorbeeld een veenweidegebied een andere combinatie van maatregelen effectief zal zijn dan voor een kleinschalig agrarisch landschap op de hogere zandgronden. Gecombineerd met deze herstelaanpak kan dan de effectiviteit van de maatregelen gemonitord worden.

 

Lees hier het hele rapport

 

.

Cover PBL_Opties nationaal luchtbeleidMei 2019. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft op een rijtje gezet welke maatregelen het meest effectief zijn om te komen tot een vermindering van roet en fijn stof in de lucht. Zowel roet als fijn stof in de lucht zijn schadelijk voor de gezondheid.
Voor de korte termijn heeft het uitfaseren van diesel(bestel)auto’s het meeste resultaat. Dat komt omdat dit beleid al ingezet is en met lokale milieuzones nog extra gestimuleerd kan worden. Echter voor een verlaging van de blootstelling aan fijnstof en roet op de langere termijn (2025-2030) zijn houtstookmaatregelen naar Duits voorbeeld het meest effectief. Uitfaseren van oude houtkachels heeft bijvoorbeeld een 4 tot 7 maal groter effect op blootstelling aan fijn stof dan de ´all electric´ ambitie voor personenauto´s. En uiteindelijk zelfs twaalf keer meer effect dan het uitfaseren van diesel(bestel)auto´s.
Als het Duitse voorbeeld gevolgd wordt dan komt er een nationale emissie-eis voor bestaande houtkachels. Deze eis zorgt dan dat op termijn oude vervuilende kachels niet meer gebruikt mogen worden. Verder wordt het gebruik van open haarden sterk beperkt. Door het beperken van houtstook kan het effect voor roet, dat voor de gezondheid zeer schadelijk is, zelfs met 21% dalen in 2030! Uitwerking en implementatie van deze maatregelen vergt echter tijd, waardoor ze pas op langere termijn effect sorteren, zo stelt het Planbureau voor de Leefomgeving.
Het rapport is een flinke steun in de rug voor de belangengroepen die bezig zijn om de overlast van houtstook aan te pakken. We hopen dat het kabinet deze overduidelijk te kiezen koers zal oppakken en vaart maakt met implementatie van strengere regelgeving voor houtkachels.

 

Het volledige rapport is te vinden op:
https://www.pbl.nl/publicaties/kosten-en-effecten-van-opties-voor-nationaal-luchtbeleid

 

.

Op 12 april 2019 werd op het provinciehuis in Arnhem het onderzoek gepresenteerd naar bestrijdingsmiddelen bij veeteeltbedrijven. Van in totaal 24 veeteeltbedrijven in Gelderland waren monsters  genomen van krachtvoer, mest en bodem. In de monsters werden 134 verschillende insecticiden, fungiciden, herbiciden en biociden gevonden. Deze stoffen waren voor een deel bewust toegediend aan het vee zoals bijvoorbeeld een middel tegen wormen. Voor een ander deel kwamen ze ongemerkt en ongewild mee met het stro en het krachtvoer. De grondstoffen van het krachtvoer, zoals tarwe en mais komen meestal uit het buitenland. Op die manier komen ook de, in die landen gebruikte, bestrijdingsmiddelen in het krachtvoer terecht.
In het onderzoek bleek dat ook bij de biologische bedrijven bestrijdingsmiddelen werden aangetroffen in de monsters, al ging het daarbij wel om aanzienlijk lagere aantallen.
Veel van de aangetroffen bestrijdingsmiddelen zijn giftig voor insecten. Voor veel insecten is koeienpoep een belangrijke voedingsbron. Als er teveel gif in de poep zit dan zullen de insecten daarop niet kunnen leven en hebben de weidevogels op hun beurt weer te weinig eten. Verder blijven veel van de bestrijdingsmiddelen en hun afbraakproducten lang in het milieu en vervuilen zo bodem en water.
Dit onderzoek is gedaan door enkele kleine organisaties en geeft aanleiding tot veel vragen en de roep om vervolgonderzoek. Op enkele punten zijn verbeteringen eenvoudig: de leveranciers van krachtvoer kunnen bijvoorbeeld al direct openbaar maken hoeveel bestrijdingsmiddelen er in hun voer zitten. Nu verschuilen ze zich achter de toegestane limieten en geven die getallen niet.

 

Lees hier het hele onderzoek.

Lees hier meer over het belang van poep in de natuur.

 

Bijeenkomst weidevogels en bestrijdingsmiddelen

 

.

Maart 2019. De bioenergiecentrale in Cuijk (BECC) verbrandt naast houtige biomassa ook afvalstoffen zoals vethoudende bleekaarde, B-hout en slib van rioolwaterzuiveringsinstallaties. De centrale is daardoor een afvaloven in plaats van een biomassaoven. De oven te Cuijk voldoet niet aan de strenge (Europese) eisen die aan een afvaloven worden gesteld. Een wettelijk verplichte toets waarin nagegaan wordt of de best beschikbare technieken voor afvalverbranding zijn toegepast, kan door bevoegd gezag niet worden overlegd. Daarnaast ontbreekt ook een geldende vergunning van de natuurbeschermingswet (met een milieu-effectrapport en zogenoemde passende beoordeling). Evenmin wordt voldaan aan de recente uitspraak van het Europese Hof (van 7 november 2018) over het PAS (Programma Aanpak Stikstof). Op basis van deze overwegingen heeft Leefmilieu aan de provincie Noord-Brabant gevraagd om de verbrandingsinstallatie stil te leggen. 

 

.

November 2018. Ernstige hinder door laagfrequent geluid lijkt toe te nemen, dit concludeert het RIVM op basis van een inventarisatie van meldingen bij verschillende instanties. Het percentage ernstig gehinderden varieert van 2% tot 10 % van de bevolking (18+). Nauwkeuriger getallen zijn niet te geven, omdat er niet systematisch onderzoek gedaan wordt en het vraagstuk niet standaard in bestaande gezondheidsmonitoren is opgenomen. Het advies is om dit in de toekomst wel te gaan doen.

Verder is er zorg dat laagfrequent geluid in de toekomst (verder) zal toenemen, door:

  • Toename wegverkeer in combinatie met de geluidsisolerende maatregelen, waardoor juist het LFGmeer gehoord wordt.
  • Klimaatverandering en energietransitie, die zorgen voor een toename in mechanische ventilatiesystemen, warmtepompen en koelsystemen.

Teleurstellend is dat op basis van dit onderzoek, waaruit toch vooral een toename van de problematiek te lezen valt, er geen advies is om verder onderzoek te doen en landelijk beleid te formuleren. Wat ons betreft een gemiste kans!

 

U kunt het hele rapport lezen op: https://bit.ly/2QnLnbY

 

.

November 2018. Samen met meer dan 100 burgerorganisaties, pleit Leefmilieu voor een hervorming van de toelatingsprocedure voor pesticiden.

GevarensymboolOnafhankelijk wetenschappelijk onderzoek toont aan dat veel van de huidige bestrijdingsmiddelen ernstige risico's vormen voor de gezondheid van mens en milieu. Toch worden deze middelen door de Europese en Nederlandse overheid als "veilig" beoordeeld. De fabrikanten mogen zelf de veiligheid van deze producten bepalen. Dit doen ze achter gesloten deuren, waarbij ze zelf de testmethoden mogen ontwerpen. Het gevolg is dat er veel schadelijke pesticiden in gebruik zijn, die aantoonbaar niet veilig zijn.

 

Het burgerplatform "Citizens for science in Pesticide Regulation" heeft nu een Manifest opgesteld, waarin ze de Europese overheid oproepen om bij de toelating van pesticiden de gezondheid van mens en milieu voorop te stellen:

 

  • - Gebruik pesticiden alleen als laatste redmiddel, wanneer alle andere niet-chemische alternatieven zijn toegepast en niet werken.
  •  
  • - Onafhankelijkheid van tests. De veiligheidstests mogen meer niet door de pesticidenindustrie zelf worden uitgevoerd. Alle onderzoeksresultaten moeten bij de beoordeling meegenomen worden en niet meer alleen die door de industrie zijn geselecteerd.
  •  
  • - Alle uitslagen en gegevens van veiligheidstests moeten voor iedereen toegankelijk op internet gepubliceerd worden. Dit maakt het voor wetenschappers en andere organisaties mogelijk om het toelatingsproces en de effecten van het gebruik kritisch te volgen.
  •  

Lees het hele Manifest op: www.citizens4pesticidereform.eu

 

.

Het stoken van hout veroorzaakt veel overlast en schade aan de gezondheid. Iedereen die wel eens geprobeerd heeft de overlast aan te pakken merkt dan hoe moeilijk dat is. Je wilt geen ruzie met je buren maar ook kunnen slapen met een open raam. Bij gemeenten en GGD’s komen veel klachten binnen, maar ook zij hebben geen pasklare oplossingen. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om het gebruik van houtkachels te ontmoedigen, maar het beleid om dat voor elkaar te krijgen is nog ver weg.


Op 21 september 2018 organiseerde Leefmilieu, met financiële ondersteuning van het voormalige Meldpunt Gezondheid en Milieu, samen met het Longfonds en stichting Houtrookvrij een bijeenkomst over houtrookoverlast. ’s Ochtends is eerst op een rijtje gezet wat de gezondheidsimpact is en dat houtstook zeker niet duurzaam is. Ook werd ingegaan op de aanpak van het probleem. ‘s Middags is in de workshops hierop dieper ingegaan.

 

Bekijk ook de presentaties:

 

- "Houtstoken is niet duurzaam" door Maarten Visschers (Gelderse Natuur en Milieufederatie)

 

- "Wat kun je zelf doen om het tij te keren?" door Stichting Houtrookvrij

 

- "Houtrook en gezondheid" door Longfonds

 

Lees ook onze berichten:

 

- "Overlastgevende stoker mag uit woning gezet worden"

 

- "Hoe kun je houtrookvrij in je gemeente op de kaart zetten?"

 

.

 

wood-chips-273837_1280Juli 2018. Houtige biomassa in de vorm van chips en shreds wordt gebruikt voor energieopwekking. Het heeft een duurzaam imago en wordt op dit moment gesubsidieerd. Als je alle huidige aanvragen voor subsidie afzet tegen de beschikbare houtige biomassa dan blijken er op korte termijn grote tekorten te ontstaan. De vraag naar verse houtige biomassa voor energie neemt in Nederland op korte termijn met 80% toe.

De onderzoekers van Probos, die alle getallen op een rijtje hebben gezet, verwachten een sterkte toename van de prijs van houtige biomassa. Biomassa die we nu naar Duitsland exporteren zal in Nederland gebruikt moeten worden en ook het haardhout dat nu in particuliere kachels wordt gestookt kan beter benut worden in energiecentrales.

Willen we echt meer houtige biomassa gaan gebruiken in de toekomst, dan zullen bossen moeten worden bemest om meer opbrengst te leveren en zal er 20.000 ha aan biomassaplantages moeten worden aangelegd. Kortom we kunnen aan zien komen dat de vraag het aanbod niet bij zal kunnen houden.

Kortom, stop met het verlenen van subsidie aan nieuwe projecten voor het gebruik van houtige biomassa, gebruik dat geld liever voor duurzamere initiatieven. Tom van der Lee, kamerlid van Groen Links heeft naar aanleiding van het rapport minister Wiebes een flink aantal vragen gesteld. 

 

Bekijk hier het onderzoek:  “Probos (2018) Beschikbaarheid van Nederlandse verse houtige biomassa in 2030 en 2050”

 

Bekijk hier de Tweede Kamervragen.

 

.

TitaniumdioxideJuli 2018. Het is wettelijk verplicht om op de etiketten voor voedingsmiddelen en enkele andere  consumentenproducten (bijvoorbeeld cosmetica) de aanwezigheid van een nano-ingrediënt te vermelden. Toch is deze etikettering lang niet altijd op orde, blijkt uit onderzoek in Frankrijk.

In 2017 onderzocht de Franse consumentenbond 20 consumentenproducten en in al deze producten zaten nanodeeltjes, maar de aanwezigheid ervan was maar op drie verpakkingen vermeld.

De Franse inspectie analyseerde 40 verschillende mascara- en eyelinerproducten en toonde in 33 producten nanodeeltjes aan. Ook hier liet de vermelding op het etiket te wensen over.

 

Zolang de etikettering van nanomaterialen in producten niet op orde is, blijft het voor de consument onmogelijk om een weloverwogen keuze te maken tussen producten met en zonder nanomaterialen. Het doel van de verplichte etikettering was nu juist om meer transparantie en keuzevrijheid te geven.

In Nederland is een dergelijk onderzoek naar nanomaterialen in consumentenproducten en cosmetica nog niet gedaan. Het RIVM beveelt dan ook aan om ook in Nederland regelmatig producten te onderzoeken op de aanwezigheid van nanomaterialen en de bijbehorende etikettering te controleren. Dat gebeurt nu nog niet en dat wordt dus tijd. 

 

Lees meer hierover op de website van het RIVM.

 

.

Vlaggen Europese HofOp 3 mei 2018 om 9:30 uur was het dan zover, Leefmilieu stond samen met MOB en Stichting Behoud de Peel voor de rechters van het Europese Hof. En we stonden daar niet zomaar: we waren er om aan te tonen dat het hele Nederlandse stikstofbeleid (PAS genaamd) niet kan en mag volgens de Europese Wet. Dat stikstofbeleid moet van tafel omdat het de natuur niet beschermd, terwijl dat natuurlijk wel zou moeten. Uiteraard was de Nederlandse landsadvocaat  het niet met ons eens, maar haar verhaal was niet erg sterk, ze kwam niet verder dan het beleid uitleggen. En ze maakte daarbij de onvergetelijke opmerking dat stikstofdeposities niet direct schakelijk zijn voor de natuur. Daarmee probeerde ze het hele probleem te bagatelliseren.

 

Nederland werd gesteund door de Deens landsadvocaat. Wij werden echter gesteund door de juristen van de Europese Commissie. Ook die vonden dat het Nederlandse stikstofbeleid niet kon volgens de Europese regels en ingaat tegen de recente uitspraken van Europese rechters. De steun van de Europese Commissie was natuurlijk voor ons een fantastische hulp tijdens de zitting. Vooral omdat de juristen van de Europese Commissie ook de meest ervaren zijn van alle partijen. Dat was duidelijk te merken. Ook kregen we hulp uit een andere onverwachte hoek. Bij zittingen van het Europese Hof die gaan over nieuwe rechtsvragen is er ook een advocaat-generaal, die een advies uitbrengt. Deze advocaat-generaal, mevrouw Kokott, vroeg aan de Nederlandse landsadvocaat of in Nederland de kritische depositiewaarden van stikstof worden overschreden. De landsadvocaat reageerde met een vaag verhaal, waarop de advocaat-generaal fijntjes concludeerde dat het antwoord dus “ja” moest zijn.

 

In het geheel genomen zien we de uitspraak met vertrouwen tegemoet. Helaas duurt dat nog wel even. Op 12 juli komt de advocaat-generaal met haar conclusie en daarna verwachten we de uitspraak van de rechters in het najaar. Op basis van die uitspraak kan de Raad van State in Nederland dan in 2019 vonnissen wijzen. Kortom het kost nog wat tijd, maar dan zal, volgens onze inschatting, het Nederlandse stikstofbeleid zo herzien worden dat het de natuur wel beschermd.

 

 

.

Het is al een langlopende kwestie waarover al jaren geen duidelijk beleid is, maar nu is er eindelijk een heldere oproep van de Gezondheidsraad in haar advies van 23 januari 2018: Zorg voor een beleid waarbij hooggevoelige groepen zo min mogelijk worden blootgesteld aan luchtverontreiniging.  Hooggevoelige groepen zijn kinderen, ouderen en mensen met Cover Advies gezondheidsraadluchtwegproblemen (vooral astmapatiënten). Gelet op de vergrijzing betreft dit dus een groeiend deel van de Nederlandse bevolking. De oproep van de Gezondheidsraad is duidelijk, net als haar suggesties. Deze suggesties zijn:

 

  • - Verhinder dat kinderdagverblijven, scholen of woonzorgcentra gebouwd worden
  •   langs drukke wegen en binnen bepaalde zones rond snelwegen.
  • - Houd bij de aanleg van wegen rekening met de aanwezigheid van gevoelige
  •   bestemmingen, kinderdagverblijven, scholen of woonzorgcentra.
  •  

Op deze manier kunnen de gezondheidsrisico’s voor hooggevoelige groepen worden beperkt.

 

Maar het is de vraag of je met dit advies in de hand kunt voorkomen dat er scholen en woonzorgcentra gebouwd worden rond drukke (snel)wegen. De ervaring leert namelijk dat plannenmakers heel vaak juist op die plaatsen een school of woonzorgcentrum voor ouderen willen bouwen. Waarom juist daar? Juist op die locaties is de grond nog beschikbaar en goedkoop, omdat die locatie voor woningbouw niet aantrekkelijk was.

 

Wij hebben geleerd van eerdere ervaringen: meerdere malen hebben we de bouw van een school langs een drukke weg proberen tegen te houden of we hebben geprobeerd te voorkomen dat een drukke weg langs een school gelegd werd. Wij hebben toen ervaren dat het argument over de gezondheid van de leerlingen geen juridische betekenis had. En nog veel erger, schoolbesturen bleken geen enkele belangstelling te hebben voor gezondheidskundige argumenten. Ook voor hen legden het financiële motief en de goede relatie met de plaatselijke overheid meer gewicht in de schaal. Wil dit advies van de Gezondheidsraad dus opgevolgd gaan worden dat moet het meer worden dan een suggestie, het moet een harde eis worden, zodat de economische motieven het niet meer kunnen winnen van de gezondheidskundige.

 

Lees hier het advies van de gezondheidsraad

 

Klik hier voor het advies en de achtergonddocumenten op de website Gezondheidsraad

 

.

Maart 2018. Vorig jaar heeft Leefmilieu samen met 56 groepen uit het hele land een brief gestuurd naar de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en Landbouw (LNV). De brief riep op om het leefklimaat in de buurt van veehouderijen snel te verbeteren. Het antwoord van de ministeries is echter teleurstellend. Strengere regels zijn op korte termijn niet te verwachten. De oplossing wordt verschoven naar de “integrale aanpak van de verduurzaming van de veehouderij”. Hoe het er met deze integrale aanpak van de verduurzaming van de veehouderij voorstaat, melden de ministeries niet.

Ook wordt geen duidelijkheid gegeven over nieuwe regels voor geurhinder. Op het gebied van fijn stof is het antwoord wat concreter: ”Op dit moment wordt gewerkt aan het Nationaal Actieprogramma Luchtkwaliteit, dit actieprogramma zal eind 2018 aan de Tweede Kamer worden gezonden.”

Leefmilieu en de bewonersgroepen vinden het verder belangrijk dat mestverwerkingsinstallaties op voldoende afstand van woningen moeten worden geplaatst. Het ministerie wil de huidige adviesafstand (100 m) echter niet herzien. Dat betekent dat het ministerie niet uit wil gaan van het voorzorgprincipe. Op dit moment zijn namelijk de gevolgen van blootstelling aan mest en mestverwerking niet bekend. Dat zeggen wetenschappers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in hun recente rapport. Mest bevat ziekteverwekkers en stoffen die kunnen irriteren, maar de ministers kiezen er dus voor deze onzekerheid niet te vertalen in een voorzichtig beleid. Sterker nog, in de antwoordbrief wordt aangegeven dat mestverwerkers nodig zijn om de milieu- en klimaatdoelstellingen te halen.

Kortom een teleurstellend antwoord op onze knellende vragen: van beide ministeries is voor de problematiek van de leefbaarheid van burgers op dit moment niets te verwachten.  

 

Lees hier de antwoordbrief van de ministerieslogo max5odeur

 

Lees ook ons bericht over de brief van 56 burgergroepen:
Rijksoverheid moet ingrijpen in ontspoorde veehouderij

 

Lees meer over de brief van de 56 burgergroepen en het antwoord op:
http://www.max5odeur.nl/noodkreet-56-burgergroepen/

 

Lees hier het RIVM rapport: Verkenning van de microbiologische risico’s van mest voor de gezondheid.

 

.

April 2018. Het aantal meldingen dat bij Stichting Laagfrequent Geluid binnenkomt is in 2017 explosief gestegen. Lag het aantal in de jaren ervoor gemiddeld rond de 150 per jaar, in 2017 kwamen er maar liefst 650 nieuwe meldingen van LFg-hinder binnen. Toch lijkt dat nog slechts het topje van de ijsberg te zijn, getuige de vele verhalen en ervaringen van mensen.


Daarnaast zien we dat de problematiek zich sterk verdiept. Een groeiend deel van de melders geeft aan te maken te hebben met de ervaring van trillingen door het lichaam. Dit alles leidt tot grote gevolgen voor het lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk functioneren van de gehinderden. Steeds meer mensen geven aan het leven onder deze omstandigheden als ondraaglijk te ervaren.

 

Lees hier de Jaarrapportage 2017 van de Stichting voor Laagfrequent Geluid


Meer over de Stichting Laagfrequent Geluid op: https://www.laagfrequentgeluid.nl/

 

 

Ad Ragas

Op 16 maart 2018 presenteerde Ad Ragas van de Radboud Universiteit het onderzoeksproject SUSPECt. Bij dit onderzoek worden modellen ontwikkeld om te kunnen voorspellen hoeveel van de chemische stoffen die wij dagelijks gebruiken in het oppervlaktewater terechtkomen. Denk aan wasmiddelen, shampoo en medicijnresten. Startpunt is het gebruik van de stoffen, bijvoorbeeld de inkoop van medicijnen door het ziekenhuis. Vervolgens wordt nagegaan waar die stoffen terechtkomen en of ze worden afgebroken in de zuiveringsinstallatie. Bij het ontwikkelen van de modellen wordt natuurlijk wel gemeten, maar die metingen worden overbodig als blijkt dat de modellen goed voorspellen.
We gebruiken in het huishouden en in ziekenhuizen duizenden verschillende stoffen. Die kunnen natuurlijk niet allemaal worden gemeten. Door het gedrag van de stoffen te modelleren krijgen we al vroeg een signaal welke stoffen in het oppervlaktewater terechtkomen en daar problemen kunnen veroorzaken. Met deze informatie kunnen we vroegtijdig maatregelen nemen en eventuele probleemstoffen ook beter in de gaten houden.
Op de bijeenkomst op 16 maart in Nijmegen brachten de aanwezigen veel gebruikte cosmetica en schoonmaakproducten mee. Ter plekke zijn deze producten gefotografeerd en de foto’s zijn aan de onderzoekers toegestuurd. De onderzoekers gaan nu bekijken welke stoffen in deze producten zitten en of ze die stoffen in het onderzoek kunnen meenemen.

 

.

Cover Gezondheidswinst GRDe Gezondheidsraad gaat in haar advies “Gezondheidswinst door schonere lucht” van 23 januari 2018 (onder andere) dieper in op het probleem van de houtstook. Houtstook draagt volgens de Gezondheids­raad bij aan de hogere luchtvervuiling aan fijnstof en vooral roet. Denk daarbij aan lokale toename van vervuiling in dorpen en wijken waar veel houtkachels en openhaarden branden. Maar de luchtvervuiling is niet beperkt tot deze plaatsen. Het stoken van hout zorgt ook dat de hele fijnstofdeken die over Nederland hangt dikker wordt en dat treft iedereen.

 

De Gezondheidsraad doet meerdere suggesties om de luchtvervuiling door houtstook terug te dringen:

 

  • - zorg voor strengere emissie-eisen voor houtkachels,
  • - geef voorlichting over houtstook
  • - ontmoedig het gebruik van hout- en pelletkachels in woningen
  •  

Het staat niet zo letterlijk in het advies, maar volgens ons betekent het in ieder geval: stop direct met de subsidie op houtstook.

 

Link naar advies op website Gezondheidsraad: https://tinyurl.com/gezondheidswinst

 

.