De vereniging Leefmilieu is een onafhankelijke milieuorganisatie die zich inzet voor een groen en gezond leefmilieu. Onze kenmerken zijn: grote milieudeskundigheid en samenwerking met bewonersgroepen in heel Nederland.


Op deze website informeren we je over onze activiteiten. Wil je op de hoogte blijven, abonneer je kosteloos op onze nieuwsbrief  of  word lid.
 

actueel (kop)

 

Onderwerpen:

Logo PAN-NLOp 19 november vertelt Maarten Visschers over de strijd tegen bestrijdingsmiddelen in Nederland. Naast bestuurslid van Leefmilieu is Maarten ook bestuurder van het Pesticide Action Network  (PAN) Nederland. In deze presentatie stelt hij deze organisatie aan u voor en vertelt hij over de meest recente onderzoeken en activiteiten. Onder andere het onderzoek naar residuen van bestrijdingsmiddelen op tuinplanten en bollen in tuincentra komt aan bod. En het onderzoek naar de zomerse ‘gezonde’ lekkernij: de aardbei.

 

Datum:            vrijdag 19 november 2021

Tijd:                 15.00 – 16.00

Locatie:           Wijkcentrum De Biezantijn, Waterstraat 146, 6541 TN Nijmegen

Toegang:         gratis

Corona:           blijf met klachten thuis, we houden 1,5 mtr afstand, mondkapje verplicht tot u zit,

                         vriendelijk verzoek tot (zelf) test als u ongevaccineerd bent

Aanmelden:    vooraf aanmelden via burgernetwerk@leefmilieu.nl

 

.

Oktober 2021. Bewonersorganisatie ‘Meten=Weten’  uit Westerveld (Drenthe)  heeft naar alle  provincies handhavingsverzoeken gestuurd om een 14-tal bestrijdingsmiddelen die in natuurgebieden worden aangetroffen, niet langer toe te staan zonder een zogeheten passend beoordeling.

 

Bij op bloemMeten=Weten concludeert op basis van onderzoeken dat de grote afname van insecten in Nederland mede wordt veroorzaakt door het gebruik van bestrijdingsmiddelen in Nederland en de aanwezigheid van deze bestrijdingsmiddelen in de Natura 2000-gebieden. Het voorzorgsbeginsel in het Europees recht dwingt de overheid er dan toe om in te grijpen.

 

Het gaat om 14 vluchtige stoffen die bij onderzoek zijn aangetroffen in Natura 2000-gebieden. Volgens Meten=Weten is het bevoegd gezag nu verplicht om passende maatregelen te nemen om verslechteringen en verstoringen die significante effecten hebben op een Natura 2000-gebied, te voorkomen. Meten=Weten baseert zich daarbij op artikel 6, tweede lid van de Habitatrichtlijn.

 

Omdat deze bestrijdingsmiddelen zich buiten het perceel van toepassing verspreiden door emissie, kunnen deze bij depositie op Natura 2000-gebieden ook significante gevolgen hebben. Dit betekent dat voor elke teelt waarbij gebruik wordt gemaakt van deze bestrijdingsmiddelen een individuele passende beoordeling moet worden gemaakt en inspraakmogelijkheden moeten worden geboden (artikel 6 lid 3 Habitatrichtlijn). Een passende beoordeling is een beoordeling die moet worden opgesteld indien negatieve significante effecten niet uitgesloten kunnen worden. Indien negatieve effecten worden aangetoond is de activiteit niet mogelijk.

 

Omdat het niet praktisch is om bij iedere (verandering van) teelt een passende beoordeling te maken, vraagt Meten=Weten de provincies het gebruik van deze middelen niet meer toe te staan.

 

.

Dura vermeerEind juni 2021 is er aan de schoorsteen van de asfaltcentrale APN aan de Energieweg te Nijmegen een uitstoot van PAK’s (polycyclische koolwaterstoffen) gemeten van 17 keer boven de norm (0,05 mg/m3). Dit was de eerste controle van de uitststoot van APN in afgelopen tien jaar. Dit gebrek aan controle is illustrerend voor  de achteruitgang van de handhaving in Nederland in de afgelopen jaren. De Commissie van Aartsen concludeerde in haar advies op 4 maart 2021 dat Omgevingsdiensten bij vergunningverlening, toezicht en handhaving onvoldoende zijn opgewassen tegen het weerwoord van bedrijven.

Deze zware normoverschrijding bij asfaltcentrale APN is voor Leefmilieu aanleiding geweest om bij alle 40 bedrijven van het bedrijventerrein Nijmegen-West waarbij een norm voor de uitstoot voor de zogenoemde ” zeer zorgwekkende stoffen” (ZZS) is opgelegd, het handhavingsdossier via een WOB-verzoek op te vragen.

 

Lees hier het Advies Commissie van Aartsen

 

.

PFAS is een verzamelnaam voor zo’n 6.000 chemische stoffen die gebruikt worden om producten water-, vuil-, stof- of vetafstotend te maken. Denk aan regenkleding, anti-aanbak pannen, pizzadozen, blusschuim, mobiele telefoons en cosmetica. Voorbeelden van PFAS-stoffen zijn GenX, PFOA (perfluoroctaanzuur) en PFOS (perfluoroctaansulfonaten)

 

Omdat PFAS-stoffen schadelijk zijn en niet of nauwelijks afbreken in het milieu, is het belangrijk om te voorkomen dat de stoffen in het milieu terecht komen. Daarom werkt Nederland, met Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen samen om tot een Europees PFAS verbod te komen. De bedoeling is de productie, de verkoop en het gebruik van PFAS aan banden te leggen om zo ons milieu en onze gezondheid te beschermen. Bijzonder aan dit verbod is dat alle schadelijke PFAS stoffen, dus zo’n 6000 in totaal, in één keer verboden gaan worden.

 

15 juli 2021 is dit Europese PFAS verbod officieel aangemeld bij de ECHA (European Chemicals Agency), waarmee de benodigde procedures zijn gestart om tot dit verbod te komen. Het streven is nog vóór 2025 tot een Europees verbod te komen.

 

Totdat het verbod in werking treedt, beperken andere maatregelen de uitstoot. Zo zijn de afgelopen jaren steeds strengere eisen gesteld aan het gebruik van sommige PFAS-stoffen en is er al een verbod voor het gebruik van PFOA en PFOS. Door nu die hele groep PFAS-stoffen in één keer te verbieden, voorkomen we dat de ene schadelijke PFAS-stof wordt vervangen door een andere die later ook weer schadelijk blijkt te zijn.

 

Bekijk hier de registratie van het verbod op website ECHA

 

Lees hier meer informatie over PFAS op de site van het RIVM

 

Lees meer over PFAS en Europese ontwikkelingen op website HEAL (in het Engels)

 

Bekijk onderzoek RIVM: Teveel blootstelling aan PFAS in Nederland

 

.

De richtlijn voor luchtkwaliteit van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) is op 22 september 2021 flink aangescherpt. De richtlijn is geen juridisch bindende aanbeveling, Logo WHOmaar wordt gebruikt als een wetenschappelijk onderbouwing om besluitvormers te helpen bij het vaststellen van juridisch bindende normen en doelen voor luchtkwaliteit op internationaal, nationaal en lokaal niveau.

 

De richtlijn luchtkwaliteit betreft zes belangrijke luchtverontreinigende stoffen. Zo wordt de jaargemiddelde norm voor fijn stof (PM2,5; deeltjes met diameter kleiner dan 2,5 micrometer) gehalveerd van 10 naar 5 microgram/ m3 en is de  daggemiddelde norm (voor kortdurende blootstelling) aangescherpt van 25 naar 15 microgram/ m3. De jaargemiddelde norm voor NO2 is gedaald van 40 naar 10 microgram/ m3. Zie ook de tabel hieronder.

 

 

Sommige luchtverontreinigende stoffen - met name roet (een bestanddeel van fijn stof) en ozon - zijn ook stoffen die klimaatverandering versnellen. Verlaging van hun concentraties heeft niet alleen voordelen voor de gezondheid, maar ook voor het klimaat. Bijna alle inspanningen om de luchtkwaliteit te verbeteren, dragen ook bij aan de aanpak van klimaatverandering (en omgekeerd). Met name zal vermindering van gebruik van fossiele brandstoffen en biomassa de uitstoot van broeikasgassen en gezondheidsrelevante luchtverontreinigende stoffen verminderen.

 

Klik hier voor meer informatie op website WHO (in het Engels)

 

.

Augustus 2021.Mobilisation (MOB) en vereniging Leefmilieu hebben in de afgelopen maanden in vier provincies handhavingsverzoeken ingediend betreffende zogeheten ‘PAS melders’. Sinds 2015 zijn onder het PAS duizenden bedrijven op basis van een melding uitgebreid ten koste van de natuur. De provincies hebben aangekondigd alle bedrijven zonder natuurvergunning alsnog een vergunning te willen geven op basis van salderen. De twee organisaties stellen dat dit onmogelijk is met de nieuwe stikstofwet.

 

PAS-meldingen en handhavingDe nieuwe Stikstofwet realiseert volgens MOB en Leefmilieu te weinig stikstofreductie. Het legaliseren van PAS-melders zonder een adequate Stikstofwet en zonder een door de Kamers goedgekeurd implementatieplan vinden MOB en Leefmilieu niet acceptabel. MOB en Leefmilieu  vinden legalisatie van PAS-melders op basis van de huidige schimmige salderingsregels eveneens onjuist. De regels voor salderen zijn door provincies vastgelegd in de Richtlijn Intern en Extern Salderen. Met salderen wordt toegestaan dat een stikstofemissietoename op een bedrijfslocatie kan worden verrekend met een afname elders. Aan de saldering met stikstof kleven fundamentele bezwaren met het ernstige risico dat een oplossing onbetaalbaar en onbereikbaar wordt gemaakt. MOB en Leefmilieu eisen afschaffing van intern en extern salderen.

 

Lees hier het persbericht van MOB en Leefmilieu

 

Lees hier meer over Pasmeldingen en handhaving bij Franca Damen

 

.

Brief aan Commissie EZK over biomassaverbranding

Afbeelding boomstammen5 juli 2021. Leefmilieu stelt samen met Comité Schone Lucht en Mobilisation for the Environment dat verbranding van houtige biomassa een onjuiste en averechts werkende klimaatoplossing is. Dit als reactie op een technische briefing van Diederik Samsom op 23 juni 2021 aan de Commissie Economische Zaken en Klimaat van de Tweede Kamer over het voorstel van nieuwe Europese  klimaatregelen. Samsom, hoofd van de ambtelijke staf van Frans Timmermans, gaf aan dat klimaatscenario’s zonder verbranding van houtige biomassa niet denkbaar zijn. De drie organisaties geven in hun reactie onder meer aan dat de CO2-uitstoot van houtstook hoger is dan die van steenkool. Óók bij resthout gewonnen uit zogenoemd duurzaam beheerde bossen. De CO2 concentratie in de atmosfeer stijgt daardoor juist meer. Een CO2-schuld wordt opgebouwd. Nieuwe aangeplante bomen hebben pas na 50 tot 100 jaar de CO2 weer vastgelegd. Die tijd is er niet. De drie organisaties worden gesteund door organisaties als het Wereld Natuurfonds en BirdLife International. Ook Urgenda en het IPCC (Intergovernmental Panel on  Climate Change) geven aan dat klimaatscenario’s juist zónder biomassaverbranding mogelijk zijn, en essentieel voor het bestrijden van de biodiversiteitscrisis. Deze klimaatscenario’s die ook zwaar inzetten op aanplant van biodivers bos, vormen juist een oplossing voor de biodiversiteitscrisis.

 

Lees hier het hele persbericht

 

Lees hier de brief aan commissie EZK

 

.

2021-06-16. Mobilisation (MOB) en vereniging Leefmilieu hebben 50 handhavingsverzoeken over de uitbreiding van veebedrijven op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) bij het provinciebestuur van Gelderland ingediend. Het is de eerste serie in het kader van honderden nieuwe handhavingsprocedures voor natuurbehoud. Sinds 2015 zijn onder het PAS duizenden bedrijven op basis van een melding uitgebreid ten koste van de natuur. De provincies hebben aangekondigd alle bedrijven zonder natuurvergunning alsnog een vergunning te willen geven op basis van salderen. De twee organisaties stellen dat dit onmogelijk is met de nieuwe stikstofwet.

 

Onder het Programma Aanpak Stikstof (PAS) hebben de provincies toegelaten dat tussen 1 juli 2015 en 29 mei 2019 ca. 3.600 bedrijven met een beperkte stikstoftoename vergunningvrij konden uitbreiden. Die bedrijven konden volstaan met een melding. Met de PAS uitspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 staat vast dat die uitbreidingen wel vergunningplichtig zijn. Deze vergunningvrije uitbreidingen zijn daarmee in strijd met de Wet natuurbescherming.

 

Te weinig stikstofreductie en geen implementatieplan

De nieuwe Stikstofwet realiseert volgens MOB en Leefmilieu te weinig stikstofreductie. Het legaliseren van PAS-melders zonder een adequate Wet stikstofreductie en zonder een door de Kamers goedgekeurd implementatieplan vinden MOB en Leefmilieu niet acceptabel. MOB en Leefmilieu  vinden legalisatie van PAS-melders op basis van de huidige schimmige salderingsregels eveneens onjuist. De regels voor salderen zijn door provincies vastgelegd in de Richtlijn Intern en Extern Salderen. Met salderen wordt toegestaan dat een stikstofemissietoename op een bedrijfslocatie kan worden verrekend met een afname elders. Aan de saldering met stikstof kleven fundamentele bezwaren met het ernstige risico dat een oplossing onbetaalbaar en onbereikbaar wordt gemaakt. MOB en Leefmilieu eisen afschaffing van intern en extern salderen.

 

Vergunde maar nooit gerealiseerde emissies

Uit onderzoek van de WUR en Eenvandaag blijkt dat door de vergunde maar nooit gerealiseerde emissies de werkelijke emissies nog met tientallen procenten kunnen stijgen. Ook  noemen zij als fundamenteel bezwaar dat met deze vorm van salderen natuurschade tot verhandelbaar bedrijfskapitaal wordt gemaakt.

Mobilisation en Leefmilieu zijn bereid om constructief mee te denken over een goede oplossingen voor de PAS-melders.

 

Lees hier het persbericht van MOB en leefmilieu

 

Lees hier het handhavingsverzoek

 

Lees hier een nadere toelichting op Foodlog

 

 

Mei 2021. IVN Rijk van Nijmegen, Operatie Steenbreek Nijmegen en FLORON  roepen burgers op om bij tuincentra nadrukkelijke te vragen om gifvrij geteelde tuinplanten, bloembollen, bloemen en zaad.

 

Flyer koop gifvrije planten

Bij het kweken van tuinplanten, bloembollen en zaden worden veel pesticiden gebruikt. Veel planten die u in de winkel of het tuincentrum koopt, bevatten dan ook (resten van) pesticiden. Dus deze  planten en bloemen kunnen het bodemleven in uw tuin en de insecten die die planten en bloemen bezoeken juist vergiftigen, in plaats van deze te stimuleren.

 

Sinds een aantal jaar probeert de Tuinbranche Nederland, samen met Centrum voor Landbouw en Milieu en  Stichting Natuur & Milieu het gebruik van pesticiden op tuinplanten terug te dringen. Om te meten of dit lukt meet Natuur & Milieu jaarlijks de hoeveelheid pesticiden op planten in tuincentra, maar deze meetrapporten zijn helaas niet openbaar. Wel is er een populaire samenvatting waarin gesteld wordt dat er al veel vooruitgang is geboekt, maar zonder de onderliggende meetrapporten valt dat niet te controleren en lijkt er nog een weg te gaan naar een gifvrij aanbod.

 

De echte druk om die ontwikkeling te versnellen kan van de consument komen. In dit kader past de actie van IVN Rijk van Nijmegen, Operatie Steenbreek Nijmegen en FLORON om burgers op te roepen om bij tuincentra nadrukkelijk te vragen om gifvrij geteelde tuinplanten, bloembollen, bloemen en zaad. Als de vraag naar  gifplanten afneemt  zijn telers wel gedwongen om te zoeken naar (nog meer) alternatieven voor pesticiden.

 

Lees hier de ambitie van de Tuinbranche Nederland

 

Bekijk de resultaten van de meting 2020 door Natuur & Milieu

 

Lees ook de volgende onderzoeken van Greenpeace naar gifplanten in tuincentra (2014):


- Gifplanten in het tuincentrum


- Bloemen die bijen doden: verboden en giftige middelen in de Nederlandse sierteelt

 

.

Stapel boomstammen 23 April 2021. Leefmilieu heeft samen met mede-initiatiefnemers Comité Schone Lucht en Mobilisation for the Environment, met ruim 55 binnen- en buitenlandse natuurorganisaties en wetenschappers een brandbrief gestuurd aan de informateur Tjeenk Willink over de noodzaak van een subsidiestop voor biomassaverbranding. Onder hen 20 buitenlandse bosbeschermingsorganisaties uit onder meer de VS en de Baltische Staten. Deze organisaties zien met lede ogen aan hoe hun bossen verder worden gekapt vanwege de Nederlandse honger naar houtpellets. Ook Greenpeace tekent mee. De milieuorganisatie heeft afgelopen zomer aangegeven dat niet is aangetoond dat de bijstook van houtpellets in kolencentrales duurzaam is. Zogenoemde ‘strenge certificering’ is een wassen neus gebleken. Daarom eist ook Greenpeace stopzetting van de bijstook.

3.5 miljard euro subsidie écht duurzaam inzetten
De organisaties verzoeken de informateur ook reeds toegekende subsidies voor biomassacentrales die nog niet zijn gebouwd, in te trekken. Biomassacentrales kunnen voor reeds gemaakte voorbereidingskosten financieel worden gecompenseerd, zoals de SER reeds al aangaf, afgelopen zomer. De vrijkomende subsidies kunnen dan vervolgens worden ingezet voor energiebesparing van woningen door isolatie en realisatie van écht duurzame energie, zoals zon, wind, bodemwarmte, aquathermie. Volgens berekeningen gaat het om ruim € 3.5 miljard euro.


Lees hier brandbrief aan de informateur

 

.

cover_onderzoek ecologisch noodzakelijke reductiedoelstellingApril 2021. Het rapport 'Stikstof en natuurherstel' biedt voor het eerst een inventarisatie van de ernst van de bestaande stikstofschade. De commissie Remkes miste nog de ecologisch-wetenschappelijke kennis over de ernst van de stikstofschade. Wel was duidelijk dat de natuurwaarden onder de kritische depositiewaarden moeten worden gebracht. Maar de ernst van de bestaande natuurschade als gevolg van de in afgelopen decennia opgehoopte stikstof in de bodem was nog onvoldoende in beeld.

 

In het rapport 'Stikstof en natuurherstel' stellen wetenschappers nu vast dat stikstofgevoelige natuur zich in slechte staat bevindt doordat ze tientallen jaren is blootgesteld aan een overmaat aan stikstof. Het rapport biedt inzicht in het mechanisme van de effecten van de jarenlange hoge stikstofdepositie op de natuur. We zitten inmiddels in de laatste fase van deze effecten, die zich kenmerkt door ernstige bodemverzuring, verhoogde nitraatuitspoeling naar grondwater en biodiversiteitsverlies op grote schaal. Nog maar een kwart van de  81(volgens habitatrichtlijn) te beschermen plant- en diersoorten is in gunstige staat van instandhouding. 90% van de habitattypen verkeerd in matige tot zeer ongunstige staat van instandhouding, in een aantal habitattypen is natuurlijk herstel zonder ingrijpende maatregelen zelfs niet meer mogelijk.

 

Zonder aanzienlijke verlaging van de stikstofdepositie, zodat deze onder de kritische depostiewaarden komt, gaat dit proces onverminderd door. Om verdere natuurschade en verlies van biodiversiteit te beperken is een emissiereductie van 70% nodig. Dit zou zo snel mogelijk behaald moeten worden, maar uiterlijk in 2035. Dat is meer en sneller dan nu in de stikstofwet is vastgelegd.

 

Daarnaast  gaat het rapport in op de vraag wat realistisch kan worden verwacht van natuurherstelmaatregelen, waarvoor de regering miljarden Euro's heeft gereserveerd. Het rapport is hierover duidelijk: natuurherstelmaatregelen zijn pas zinvol, als ook de stikstofuitstoot tot een veilig niveau is teruggebracht. Aan natuurherstel werken terwijl we gelijktijdig schade aan de natuur blijven toebrengen, is nutteloos, met name bij de droge zandgronden. Zonder een ambitieuze emissiereductie moeten we ermee rekening houden dat een groot deel van die miljarden Euro's voor natuurherstel weggegooid geld zal zijn.

 

Lees hier het rapport

 

Lees hier het persbericht

 

Lees hier meer achtergrond informatie

 

.

April 2021. Longfonds en Long Alliantie Nederland lanceren een manifest voor gezonde lucht. Zij doen dit samen met een brede coalitie van longartsen, huisartsen, verpleegkundigen, milieugezondheidsdeskundigen, wetenschappers, politieke partijen en tal van organisaties die zich bezighouden met milieu en gezondheid, waaronder Leefmilieu.logo Longalliantie en Longfonds

 

Het manifest roept op tot het aanstellen van een speciale gezant voor gezonde lucht. Opdracht voor deze gezant: Verbind de noodzaak van het realiseren van gezonde lucht met de opgaven voor bijvoorbeeld klimaatverandering, energietransitie en de stikstofproblematiek en voorkom gezondheidsschade door luchtvervuiling. Een nieuwe impuls voor verbetering luchtkwaliteit is namelijk hard nodig!

 

Wij allemaal en zeker kinderen hebben recht op gezonde lucht. Vieze lucht maakt ziek, jaarlijks overlijden minimaal 12.000 mensen vroegtijdig door fijnstof of stikstofdioxide en kinderen lopen zelfs in de baarmoeder al gezondheidsschade op door luchtvervuiling.

 

Lees het manifest op: https://www.longfonds.nl/geef-kinderen-gezonde-lucht

En teken mee als burger of organisatie.

 

.

Logo De RechtspraakMaart 2021. Iedereen die zich bezig houdt met vergunningen weet het: je moet een zienswijze ingediend hebben, wil je later nog in beroep kunnen gaan. Regelmatig leidde dat tot frustraties als bijvoorbeeld de periode van zienwijzen indienen precies (bewust) in vakantieperiode was gevallen of als door andere oorzaken geen zienswijze was ingediend. Als bezorgde burger of milieuorganisatie had je dan het nakijken.

 

Na de uitspraak van het Europese Hof op 21 januari 2021 en recente uitspraken van de rechtbank Gelderland is deze situatie veranderd. In het geval van vergunningen met milieu-impact, die onder het verdrag van Aarhus vallen (RIE-bedrijven) hoeven belangenorganisaties en belanghebbende burgers niet eerst een zienswijze ingediend te hebben om in beroep te kunnen gaan. Het verdrag van Aarhus verbiedt een dergelijke belemmering in de rechtsgang en Nederland heeft dit dus 17 jaar lang ten onrechte gedaan!

 

Lees hier de uitspraak van het Europese hof

 

Lees hier een toelichting op de uitspraken van de rechtbank

 

.

Februari 2021. Een nieuwe meetmethode van het RIVM laat zien dat houtrook drie keer meer fijnstof bevat dan tot nu gedacht. Dat komt omdat tot nu toe alleen is gemeten aan de hete rook zoals die direct uit de schoorsteen komt. Maar als Condenseerbaar fijnstofdie rook afkoelt, dan condenseren de stoffen in die rook tot kleine druppeltjes, die als superfijn fijnstof in de lucht blijven zweven. Het gaat hierbij om "condenseerbaar fijnstof", deeltjes die zich vormen bij de afkoeling van verbrandingsgassen. Veelal zijn het teerachtige stofjes (PAK’s - Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen) in de categorie PM2.5.

 

Door de verdriedubbeling van de gemeten uitstoot van PM2.5 door houtkachels, stijgt het aandeel van houtkachels in de landelijke uitstoot van PM2.5, van ongeveer 10 % naar ongeveer 23%. Daarmee zijn de houtkachels dus goed voor bijna een kwart van de totale landelijk uitstoot van PM2.5. Waarschijnlijk is dit nog een flinke onderschatting, want registratie van uitstoot door houtrook betreft alleen de zogenoemde  ‘sfeerverwarming woning’. Dat betekent dat houtstook in ‘niet-woningen’ zoals woonschepen en  zomerhuisjes niet is meegenomen, ook zaken als vuurkorven, buitenhaarden en kampvuurtjes worden niet meegenomen in deze registratie. Ook gaat het RIVM er bij de berekeningen van uit dat er met kennis van zaken gestookt wordt (!) en dat er goed gedroogd hout wordt gebruikt (!).

 

Behalve dat houtrook dus 3 x meer fijnstof bevat dan gedacht, gaat het hierbij ook nog eens om grotere hoeveelheden condenseerbaar fijnstof, die op lage hoogte in woonwijken worden uitgestoten en die daarmee extra gezondheidsrisico’s  voor de bewoners in die wijken met zich meebrengen.

 

Lees hier meer over condenseerbaar fijnstof

 

.

Leefmilieu heeft samen met Comite Schone Lucht en Mobilisation for the Environment elf Nederlandse banken nadrukkelijk gevraagd  hun investeringen in biomassacentrales en kolencentrales die houtpellets verbranden onmiddellijk te stoppen. Hiertoe is een brandbrief gestuurd aan de CEO`s van de  ABN AMRO, Aegon, ASN Bank, ASR Nederland, Bank Nederlandse Gemeenten, Deutsche Bank Nederland, ING Groep, Nationale Nederlanden Investment, Rabobank Nederland, SNS Bank en Triodos Bank.

 

Leefmilieu vindt dat Nederlandse banken hun maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten nemen en daarin een voorbeeldfunctie hebben. Als Nederland de klimaat- en biodiversiteitscrisis serieus neemt, dan moeten banken hier een serieuze en leidinggevende rol innemen en hun investeringsbeleid rigoureus omgooien.

Banken moeten hun investeringsbeleid richten op zowel energiebesparing als op opwekking van échte hernieuwbare energie zoals zon, wind, bodemwarmte en aquathermie. Niet op vormen die de klimaat- en biodiversiteitscrisis verergeren, zoals biomassaverbranding. Banken moeten dit in hun investeringsbeleid eenduidig aangeven.

 

Biomassavrij geld sparen en lenen
De drie milieuorganisaties hebben de banken ook gevraagd duidelijkheid te geven over  in welke kolencentrales met houtstook en biomassacentrales wordt geïnvesteerd. Daarnaast is de banken gevraagd of ze bereid zijn (indien zij in deze sector investeren) om per direct hun investeringen in de sector van de biomassaverbranding te beëindigen en af te zien van nieuwe investeringen. De drie milieuorganisaties zullen aan het grote publiek een overzicht geven bij welke bank zij biomassavrij kunnen sparen of met gerust hart een biomassavrije lening kunnen afsluiten.

 

Lees hier de brandbrief aan de banken.

 

Lees hier ons persbericht

 

    Logos Comite Schone Lucht - MOB - Leefmilieu

.

December 2020. Houtstook in Nederlandse kolencentrales jaagt intensieve kaalkap in beschermde bossen in Estland en Letland aan. Uit data-analyse blijkt dat de boskap in de Baltische Staten in de laatste 10 jaar met een factor drie is toegenomen. De laatste 10 jaar zijn kapvergunningen in 20% van de Natura 2000-gebieden afgegeven. En in dezelfde periode hebben 14% van de oerbossen door houtkap hun beschermde status verloren. Het aantal bosvogels is de laatste decennia dramatisch afgenomen door dit verlies aan bosareaal.

 

stapels gekapt houtDe houtkap vindt plaats door systematische industriële kaalkap van grote bosarealen. De boskap heeft ernstige gevolgen voor het klimaat en de biodiversiteit in de bossen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Estse Natuurfonds en de Letse ornithologische vereniging: “De duistere kant van een houtpellet: verregaande effecten van houtkap in Estse en Letse bossen”. Het rapport beschrijft hoe intensief beheerde bossen en kaalkap kenmerkend zijn voor de bosbouwindustrie van beide landen. Diverse foto`s en grafieken in het rapport illustreren de effecten. Dit ondanks Europese regelgeving, normen en certificering die van kracht zijn om de natuur te beschermen. Het rapport wordt tegelijkertijd in Denemarken en het Verenigd Koninkrijk gepubliceerd. Daar zijn energiebedrijven Ørsted (jaarlijks enkele miljoenen ton) en Drax (met jaarlijks 7 miljoen ton koploper) megaverbruiker van houtpellets.

 

In Nederland gaat het onder meer om de houtstook van energiebedrijf RWE in de kolencentrales Amer en Eemshaven. Samen goed voor een jaarlijkse verbranding van 2.5 miljoen ton houtpellets. De komende acht jaar worden jaarlijks in totaal 3.5 miljoen ton houtpellets in Nederlandse kolencentrales verstookt. Voor een totaal subsidiebedrag van 3.5 miljard euro.. Leefmilieu roept het kabinet en de Tweede Kamer op om de subsidie direct in te trekken en het geld te besteden aan woningisolatie en échte duurzame energie (zon, wind, bodemwarmte). Consumenten en bedrijven kunnen ervoor kiezen om geen energie af te nemen van Essent (het Nederlandse bedrijfsonderdeel van RWE) maar kiezen voor biomassa-vrije energie van bijvoorbeeld Easy Energy, Energie Van Ons, Pure Energie of Vrijopnaam.
Leefmilieu heeft meegewerkt aan de Nederlandse vertaling van het rapport.

 

Lees hier de Nederlandse versie van het rapport

 

Lees de Engelse versie op: https://elfond.ee/biomassreport

 

Lees hier een samenvatting van een aantal feiten en kengetallen in dit rapport

 

Money to burn

Een internationaal journalistiek onderzoeksproject met onder meer Investico en Argos, heeft een uitgebreide rapportage over dit onderwerp gemaakt onder de titel: Mony to burn.

 

Bekijk de projectpagina "Money to burn" op: https://www.vpro.nl/argos/lees/onderwerpen/money-to-burn/nl.html

 

.

November 2020. De stikstofuitspraak van de RvS in mei 2019 stelde dat ook voor beweiden en bemesten een natuurvergunning noodzakelijk is. Juridisch is vanaf dat moment beweiden en bemesten zonder vergunningen een illegale activiteit.

In de provincie Limburg liepen ten tijde van deze uitspraak reeds handhavingsverzoeken betreffende beweiden en bemesten, maar zélfs na de uitspraak van de Raad van State bleef de provincie Limburg  weigeren de handhavingsverzoeken te honoreren.

De handhavingsverzoeken hebben uitdrukkelijk niet als doel om het beweiden en bemesten te stoppen, maar om ervoor te zorgen dat deze activiteit beoordeeld wordt op de stikstofuitstoot en daarmee gepaard gaande mogelijk schade op Natua2000 gebieden. Vervolgens moet gekeken worden of de Nbw-vergunning afgegeven kan worden.

De rechtbank Limburg heeft Leefmilieu en MOB nu in het gelijk gesteld: de provincie moet de boeren een vergunning laten aanvragen voor het beweiden en bemesten, deze aanvraag beoordelen en vervolgens besluiten of er wel of geen vergunning afgegeven kan worden. Pas als helder is of deze vergunning afgegeven kan worden, kan de provincie een gefundeerd besluit nemen op het handhavingsverzoek dat wij hebben gedaan.

De rechtbank geeft de provincie hiervoor een periode van 16 weken, als het langer duurt, geldt een dwangsom van 100 euro per dag. Wordt dus over enkele maanden vervolgd….

 

Lees hier de uitspraak van de Rechtbank Limburg

 

 

.

Bijna 1,5 jaar na de uitspraak van de Raad van State van mei 2019 over de Nederlandse stikstofaanpak is het wetsvoorstel ‘Stikstofreductie en natuurverbetering’ door minister Schouten gelanceerd. Leefmilieu vindt het wetsvoorstel zwaar onvoldoende. Het wetsvoorstel komt neer op een reductie van de stikstofemissie van 25%, terwijl het adviescollege Remkes 50% adviseerde.
Daarnaast wil Schouten samen met provincies naar Brussel om te vragen natuurgebieden te mogen schrappen. Dit is haar afgeraden door vele vooraanstaande juristen. Ook recent onderzoek van twee bureaus kwam tot dezelfde conclusie: een doodlopende weg. Vooral ook omdat we in Nederland met 13% oppervlakte Natura 2000-gebieden al onder het Europees gemiddelde zitten, terwijl de Europese Commissie zelfs naar 30% wil.
Minister Schouten wil ook handel in stikstof. Dit zogenoemde extern salderen gaat ervoor zorgen dat de prijs van ammoniakstikstof fors omhoog zal gaan. Boeren zullen dit niet kunnen betalen, maar grote bedrijven die stikstof nodig hebben wel (bijvoorbeeld een biomassacentrale). De agrarische sector gaat zo worden leeggekocht. Boeren moeten nu al handelen in productierechten en fosfaatrechten. Daar komt ammoniakhandel dan nog bij. Verder zal extern salderen gaan leiden tot grootschalige fraude met zogenaamde referentieniveaus.
Leefmilieu is van mening dat dit wetsvoorstel van tafel moet en dat een nieuw wetsvoorstel op de bezwaren moet worden aangepast.

 

Lees hier onze uitgebreide reactie

 

.

Stapel boomstammen2 november 2020. Leefmilieu vindt dat de subsidies voor biomassaverbranding een bepalende en kwalijke rol spelen bij misstanden in buitenlandse bossen en natuurgebieden. Daarom heeft Leefmilieu samen met milieuorganisaties Comité Schone Lucht en MOB een brandbrief naar minister Wiebes gestuurd om de biomassasubsidie in te trekken, energiebedrijven voor gedane investeringen te compenseren en de ruim 8 miljard euro subsidie in te zetten voor woningisolatie en échte duurzame energie. Ruim zeventig landelijke en regionale natuur- en bosbeschermingsorganisaties, bewoners- en actiegroepen en deskundigen uit binnen-en buitenland hebben de brandbrief mee ondertekend.

De brandbrief is gestuurd omdat minister Wiebes opnieuw het besluit hierover uitstelt door het Planbureau voor de Leefomgeving om nader onderzoek te vragen. Ook omdat 4 en 5 november de begroting van minister Wiebes in de Tweede Kamer wordt behandeld.

Lees hier onze brandbrief aan Wiebes

 

.

Teken de petitie ‘De EU moet bossen beschermen, niet voor energie verbranden’. Leefmilieu ondersteunt deze petitie van harte samen met meer dan 70 andere milieu- en natuurorganisaties. De petitie roept de Europese vice-voorzitter Frans Timmermans en alle 27 lidstaten van de EU op om subsidie voor houtverbranding voor energieopwekking te stoppen. De oproep vraagt houtverbranding als hernieuwbare energie uit de Europese wetgeving te schrappen en bosbescherming topprioriteit te geven.

De hoeveelheid hout die wordt gestookt voor elektriciteitsopwekking en verwarming is enorm toegenomen sinds de EU deze houtstook meetelt bij de doelstellingen voor hernieuwbare energie. In de EU is nu meer dan een derde van de hernieuwbare energie afkomstig van het verbranden van hout, waarvan een groot deel rechtstreeks uit bossen komt. Europese bossen betalen de prijs. 
Er loopt een herziening van de regels voor hernieuwbare energie (REDII, de Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie) op het onderdeel biomassaverbranding. Een openbare raadpleging is gepland voor het einde van dit jaar. Dit is daarom hét moment om je stem via de petitie te laten horen.

 

https://you.wemove.eu/campaigns/de-eu-moet-bossen-beschermen

 

.

SUSPECt_de SquidIn de afgelopen periode is het SUSPECt project gestart met veldwerk. Doel van SUSPECt is om met metingen en computermodellen te kunnen voorspellen hoeveel van de chemische stoffen die wij dagelijks gebruiken via het riool in het milieu terechtkomen. Ondanks de coronaepidemie konden de twee geplande meetcampagnes doorgaan. Eind mei en medio september zijn op 10 locaties in Nijmegen de putdeksels van het riool opengetrokken en zijn er zogenoemde speedisks geplaatst. Dit zijn een soort sponsjes die een laagje adsorptiemiddel bevatten waaraan allerlei chemische stoffen die in het riool voorkomen hechten. De sponsjes worden in het najaar geanalyseerd op 200 stoffen, waaronder medicijnresten, illegale drugs en bestrijdingsmiddelen. De eerste resultaten worden eind 2020 verwacht. Ook is op de meetlocaties extra rioolwater verzameld om dit in samenwerking met andere lopende onderzoeksprojecten op antibioticaresistentie en het nieuwe corona virus te testen.

Daarnaast is op een rijtje gezet wat er wereldwijd bekend is over de omstandigheden in het riool (zoals temperatuur en zuurgraad), en het effect op de afbraak van ‘opkomende stoffen' (dit zijn stoffen die nieuw zijn en/of steeds meer worden gebruikt). De resultaten worden in de komende tijd in vorm van een wetenschappelijke publicatie opgeschreven. Om te zien in hoeverre deze omstandigheden ook in het Nijmeegse riool aanwezig zijn, is een nieuw hightech meetinstrument uit Zwitserland gebruikt: de SQUID, een rioolbal (zie foto) die op geschikte trajecten een stukje met het afvalwater meezwemt. Begin juni zijn de eerste tests gedaan met veelbelovende resultaten. Over 1,2 kilometers verzamelde het balletje gegevens over pH, temperatuur, oxidatie-reductie potentiaal (redox) en elektrische geleidbaarheid. Het was spannend werk want op het eindpunt moest, liggend op straat, met een lang schepnet de rioolbal op het juiste moment weer uit het riool worden geschept en naar boven worden gehaald. De hoop is in de loop van het komende jaar nog veel interessante meetgegevens te kunnen verzamelen.

 

Lees ook: “Van toilet naar rivier: de weg van farmaceutische afvalstoffen door de riolering naar watersystemen,

een eerdere publicatie van SUSPECt.

 

.

Logo - Ackergifte nein dankeDuits onderzoek toont aan dat bestrijdingsmiddelen via de lucht wijdverspreid worden. Voor de Duitse studie “Pestizid-Belastung der Luft” werd in 2019 van maart tot november op 163 locaties de hoeveelheid pesticiden in lucht onderzocht. Deze locaties waren verdeeld over heel Duitsland en lagen binnen een straal van minder dan 100 tot meer dan 1000 meter van potentiële bronnen. In steden en op het platteland, in gangbare en in biologische landbouwgebieden en ook in beschermde natuurgebieden. Op alle 163 locaties werd glyfosaat gevonden, zowel in natuurgebieden als in gebieden met grootschalige biologische landbouw. De meeste bestrijdingsmiddelen werden in Noord-Duitsland gevonden. In de luchtmonsters werden 138 verschillende bestrijdingsmiddelen gevonden. De onkruidbestrijdingsmiddelen glyfosaat, pendimethalin, prosulfocarb, terbutylazin en metolachloor werden het meest gevonden. De onderzoekers roepen op tot een onmiddellijk verbod van deze vijf pesticiden, een einde aan het gebruik van bestrijdingsmiddelen tegen 2035 en compensatie voor biologische boeren. De biologische boeren vinden dat zij, zolang bestrijdingsmiddelen grootschalig worden gebruikt, bij vervuiling van hun producten moeten worden gecompenseerd via een compensatiefonds. Dit fonds moet worden gevoed door tien procent van de jaarlijkse Duitse afzet van de bestrijdingsmiddelenproducenten.

 

Kijk voor informatie op https://www.ackergifte-nein-danke.de

 

.

Logo Bio Energie Centrale CuijkNovember 2020. Bio-energiecentrale Cuijk heeft geen vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming.  Leefmilieu en MOB hebben hiertegen een handhavingsverzoek ingediend. Omdat provincie Noord-Brabant het handhavingsverzoek heeft afgewezen, zijn Leefmilieu en MOB in beroep gegaan. Op 29 september j.l. heeft de rechtszitting over het beroep plaatsgevonden. De verbrandingscentrale in Cuijk heeft geen natuurvergunning, waarin precies moet worden verantwoord wat er aan stikstof neerdaalt op beschermde natuurgebieden. Dit zou wettelijk niet nodig zijn als de activiteiten sinds de oprichting in 1998 hetzelfde waren gebleven. Echter de centrale anno 2020 is allang niet meer te vergelijken met de centrale van 2000. Vele substantiële wijzigingen zijn doorgevoerd. Zo mogen er sinds 2003 30% meer schone houtsnippers worden verbrand. Sinds 2015 mogen er voor maximaal 40% afvalstoffen (zoals vethoudende bleekaarde, B-hout, RWZI-slib en papierslib) worden mee verbrand. Ook is er sinds 2018 een versnipperaar voor stammenhout in werking. Deze nieuwe activiteiten vereisen een natuurvergunning. Bureau TAUW heeft in juni 2012 een “Quickscan” naar de stikstofuitstoot en -depositie uitgevoerd. Dit onderzoek laat zien dat er een forse stikstofdepositie plaats vindt op een vijftal nabijgelegen natuurgebieden: Sint Jansberg, Bruuk, Gelderse Poort, Oeffelter Meent en Uiterwaarden Waal. De rechtbank Den Bosch vraagt eerst een inhoudelijk advies van Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (StAB) over de zaak. Daarna zal de rechtbank uitspraak doen.

 

.

Cover SER advies Biomassa in balans8 juli 2020. De partners van de SER zijn het in hun biomassa-advies eens geworden: houtstook voor energie is foute boel en moet worden afgebouwd. Leefmilieu, samen met de  milieuorganisaties Comité Schone Lucht en MOB, ondersteunt deze conclusie. Het is nu echter wèl  tijd om door te pakken. Op een vijftal kernonderdelen gaat het advies volgens Leefmilieu niet ver genoeg. De subsidies voor biomassacentrales moeten nu per onmiddellijk worden gestopt en de reeds toegekende maar nog niet uitgegeven biomassasubsidies dienen te worden ingetrokken. Ook vinden wij dat de formulering van de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie waarbij biomassa als klimaatneutraal wordt aangemerkt, moet worden herzien om daarmee de legitimatie van de overheidssubsidies teniet te doen. Lees meer in ons hele persbericht.

Ook buitenlandse bosbeschermingsorganisaties vragen het kabinet om een directe stop van subsidie voor biomassaverbranding in plaats van een geleidelijk uitfasering. Lees hieronder het persbericht.

 

Lees hier het persbericht van Leefmilieu, MOB en Comité Schone Lucht


Lees hier het persbericht van De SER


Lees hier het SER-advies "Biomassa in balans"


Lees hier onze eerdere brandbrief aan de SER

 

Lees hier het persbericht over buitenlandse bosbeschermingsorganisaties

 

.

Marga Jacobs_we zullen je missen15 mei 2020. Met groot verdriet hebben wij kennis genomen van het overlijden van Marga Jacobs.

Marga was ruim twintig jaar de bevlogen voorzitter van Leefmilieu. Met grote deskundigheid, werkkracht en enthousiasme leidde zij de vereniging. Dankzij haar inhoudelijke kennis en een goede dosis strategie wist zij veel milieukwesties met bedrijven en overheden tot een goed resultaat te brengen. Met Marga`s didactische achtergrond heeft zij ook vele burgers gesterkt en ondersteund om voor hun eigen leefomgeving op te komen. Zij kon mensen verbinden en creëerde daarmee een groot netwerk van en voor burgers en deskundigen. Graag verdiepte Marga zich nieuwe ontwikkelingen, waardoor de vereniging door de jaren heen actief is geweest op een groot aantal verschillende milieuonderwerpen. Steeds met groot enthousiasme opgepakt en onder de aandacht gebracht. Marga genoot ervan om dit samen te doen, de deur stond altijd open en de thee en chocolade stonden altijd klaar.

We zullen in Marga een drijvende kracht van de vereniging missen en een heel fijn mens om mee samen te werken.

 

U kunt een condoleance of herinnering achterlaten op

www.memori.nl/marga-jacobs/

 

.