Home | publicaties leefmilieu

Leefmilieu publiceert regelmatig over actuele thema's die te maken hebben met een groen en gezond leefmilieu. De publicaties varieren van ingezonden brieven tot verdiepende artikelen en onderzoeksrapporten.
Op deze pagina vindt u een overzicht van de publicaties van Leefmilieu in de afgelopen periode.

Via onderstaande links vindt u publicaties van vorige jaren:

Klacht naar Europese commissie over Nederlands mestbeleid

Nitrate-concentrations of run-off water in NLJanuari 2017.Het Nederlands mestbeleid schiet tekort. Al jaren voldoet Nederland niet aan de geldende minimum water- en bodemkwaliteitseisen, zoals vast gelegd in de Nitraatrichtlijn. Dit blijkt uit het rapport van een Europees onderzoek uit 2016 naar de kringlopen van mineralen.

De Nitraatrichtlijn is in 1991 gepubliceerd en is juist bedoeld ter bescherming van het oppervlaktewater en grondwater tegen verontreinigingen door nitraten vanuit de landbouwsector. De regering wil de Europese Commissie opnieuw vragen om uitstel (derogatie). Wij zijn het daar niet mee eens en hebben daarom samen met MOB een klachtenbrief geschreven naar de Europese commissie.

Klik hier om de brief te lezen

Zie ook het rapport:
Resource Efficiency in Practice – Closing Mineral Cycles

- terug naar boven -

Nieuwe Omgevingswet biedt nog onvoldoende bescherming

30 september 2016. Op milieugebied staan we in Nederland aan de vooravond van een grote stelselwijziging. De overheid is al jaren bezig met de voorbereiding van deze zogenoemde Omgevingswet. Bij deze omgevingswet gaat heel veel op de schop, zo gaat er veel meer verantwoordelijkheid voor het milieubeleid naar de gemeenten. Gemeenten krijgen de ruimte voor gebiedsgericht maatwerk. Dat klinkt mooi. Het betekent dat gemeenten omgevingsplannen moeten gaan maken waarin ze hun ambities neerzetten op het terrein van milieu, gezondheid, natuur en landschap. Maar deze beleidsruimte kan ook negatief uitpakken voor groepen burgers, doordat gemeenten de regels versoepelen.
Samen met andere milieuorganisaties zoals Natuur en Milieu heeft Leefmilieu gewerkt aan een inspraakreactie op deze Omgevingswet. Het is een lijvig stuk geworden dat gedetailleerd ingaat op de inspraak van de verschillende onderdelen van de wet. De hoofdlijnen van de bezwaren staan uiteengezet in de brief en die komen kort gezegd neer op het volgende:

  • De normen, die de gezondheid moeten gaan beschermen, schieten in de nieuwe wet te kort. Daarmee is het basisbeschermingsniveau van de nieuwe wet te laag.
  • Gemeenten krijgen in de nieuwe wet de mogelijkheid af te wijken van dit basisbeschermingsniveau. Die mogelijkheid moet geschrapt worden.
  • Het beschermingsniveau van natuur en landschap wordt onvoldoende gegarandeerd.
  • Burgemeesters en wethouders krijgen veel meer bevoegdheden, maar er worden te lage eisen gesteld aan de deelname van burgers en gemeenteraden aan dit proces.

We hopen natuurlijk van harte dat er met deze uitgebreide inspraakreacties iets gedaan wordt door het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Helemaal gerust zijn we er niet op.

Bekijk hier onze inspraakreactie op de Omgevingswet:
- Brief aan IenM
- Bijlage reactie Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)
- Bijlage reactie Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)
- Bijlage reactie Omgevingsbesluit (Ob)

- terug naar boven -

Pluimveesector en Milieu en Gezondheid

Op 28 juli 2016 heeft de vereniging Leefmilieu een brief gestuurd naar het Ministerie van Infrastructuur en Milieu over de pluimveesector.  In deze brief vragen wij aandacht voor het terugdringen van de uitstoot van fijn stof en endotoxinen door de pluimveesector. Volgens ons is daarbij speciale aandacht nodig voor de situaties die ontstaan bij pluimveestallen met open uitloop. Het blijkt namelijk dat overdekte uitlopen gebruikt worden voor permanente huisvesting, terwijl ze in de vergunning niet als zodanig worden benoemd.
In haar antwoord stelt het Ministerie, dat als de uitloopruimte wordt gebruikt voor permanente huisvesting, die ook moet voldoen aan de eisen voor een stal. Dit betekent, dat als er in de vergunning wordt aangegeven, dat de stal mechanisch wordt geventileerd, ook de uitloop die wordt gebruikt voor permanent huisvesting, mechanisch moet worden geventileerd. Anders kan er door de gemeenten handhavend worden opgetreden.

- De brief van Leefmilieu van 28 juli 2016.
- Het antwoord van de Ministerie van Infrastructuur en Milieu van 22 september 2016.

. - terug naar boven -

Rapportage meldingen 2015: Woongenot verziekt door milieuoverlast

Gezondheidsklachten 2015Juni 2016. Veel mensen zien hun woongenot totaal verziekt door milieuoverlast, zo blijkt uit de vierde rapportage over de meldingen milieu en gezondheid. Laag frequent geluid, elektromagnetische straling en luchtvervuiling (80% door houtstook) zijn de meest genoemde bronnen die hiervan de oorzaak zijn.
De melders worden letterlijk ziek door de milieuoverlast, zij rapporteren een veelheid aan gezondheidsklachten. Laag frequent geluid veroorzaakt voornamelijk slecht slapen, vermoeidheid en stress. Dit zijn klachten die ook bij elektromagnetische straling veelvuldig worden genoemd. Bij luchtvervuiling zijn de belangrijkste klachten ademhalingsklachten, hoofdpijn en geïrriteerde ogen.
De melders kunnen in hun eigen huis niet ontsnappen aan de milieuoverlast, het dringt letterlijk hun woning binnen. Dit maakt de impact zeer groot en veel melders schrijven de wanhoop nabij te zijn. Bij hun pogingen om de milieuoverlast op te sporen en/of terug te dringen stuiten ze vaak op onbegrip, blijkt gedegen meting van de overlast moeilijk te krijgen en ontbreekt het aan wet- en regelgeving om bronnen aan te pakken.
De roep om erkenning van de problemen, goede meetmethoden voor persoonlijke situaties en wet- en regelgeving blijft daarom onverminderd staan!

Bekijk hier de Rapportage gezondheidsklachten door milieu 2015

Bekijk hier het actuele overzicht van meldingen

- terug naar boven -

Verhinder nanomaterialen in afval

Mei 2016. Er worden steeds meer nanomaterialen geproduceerd om in allerlei dagelijkse producten gebruikt te worden zoals kleding en cosmetica. Superkleine deeltjes kunnen daardoor vrijkomen in het milieu en er is nog weinig nagedacht over de effecten van dit afval. Omdat er nog veel onduidelijk is, is het belangrijk dat de verspreiding van nanodeeltjes via het afval verhinderd gaat worden. De Europese organisatie voor standaardisatie (ECOS) heeft daarom het initiatief genomen om een verklaring op te stellen om daarin op te roepen tot het nemen van maatregelen. Voorbeelden van dergelijke maatregelen zijn:

  • Beperk het internationaal transport van nanomaterialen, net zoals dat gebeurt bij gevaarlijk afval.
  • Maak een Europees register van de producten die nanomaterialen bevatten.
  • Stimuleer dat onderzoekers die nieuwe nanomaterialen ontwikkelen daarbij meteen nadenken over de milieu-impact in de afvalfase van het materiaal.
  • Ontwikkel controleerbare criteria voor gerecyclede producten die nanomaterialen bevatten, zulke eisen zijn er nu nog niet.

Leefmilieu heeft samen met nog 120 organisaties deze declaratie ondertekend.

- Lees hier de declaratie
- Klik hier voor achtergrondinformatie

- terug naar boven -

Glyfosaat moet verboden worden

29 oktober 2015. Het onkruidbestrijdingsmiddel Roundup bevat veel glyfosaat. Het onderzoeksinstituut van de Wereld Gezondheidsorganisatie (IARC) beoordeelt glyfosaat als “waarschijnlijk kankerverwekkend”. Veel organisaties, waaronder Leefmilieu, roepen daarom de Eurocommissaris Andriukaitis op om glyfosaat voorlopig te verbieden, tot er meer duidelijkheid is.

Lees hier de brief over glyfosaat

- terug naar boven -

Provincie Utrecht is blij met uitbreidingen die eigenlijk niet mochten

10 augustus 2015. De tientallen beroepszaken die MOB en de vereniging Leefmilieu in Utrecht winnen over de natuurbeschermingswet worden uiteraard ook besproken in de media. Daarbij bagatelliseert de provincie Utrecht de uitspraken. Dat is nog wel te begrijpen, want niemand verliest graag. Maar daarbij vliegt de projectleider uit de bocht en stelt dat alle ten onrechte vergunningen waartegen Leefmilieu en MOB geen bezwaar hadden gemaakt toch maar mooi definitief zijn geworden.

Citaat uit Nieuwe Oogst van 24 juli 2015: “Van een mislukking van de depositiebank wil de projectleider niet spreken. ‘Sinds 2011 zijn er voor ongeveer 350 bedrijven met saldo uit de depositiebank uitbreidingen mogelijk gemaakt waarvoor onherroepelijke vergunningen gelden.’ Provincie Utrecht heeft in haar stikstofbeleid in totaal 1.200 onherroepelijke vergunningen verleend, met en zonder de depositiebank. De recente uitspraak van de Raad van State heeft hier geen invloed op. 'Het Utrechtse beleid heeft daarmee voor een groot aantal bedrijven uitbreidingen mogelijk gemaakt', aldus Van de Poll.

Het lijkt erop dat de natuurbeschermingsvergunningen voor de provincie Utrecht meer een middel zijn geweest om uitbreidingen van bedrijven mogelijk te maken, dan een middel om de natuur te beschermen. Deze praktijk vraagt wel om een onderzoek.En mocht u zich afvragen, wie ziet er eigenlijk toe op een goede vergunningverlening? Het antwoord is niemand. Dus als wij als vereniging samen met MOB geen beroep hadden ingesteld dan was dit niet eens aan het licht gekomen.

Wij zijn boos over de bovengenoemde uitspraken in de media en daarom er is namens MOB en Leefmilieu hierover een brief naar de Provinciale Staten van Utrecht gestuurd.

Klik hier om de brief te lezen.

- terug naar boven -

Eindrapport 2014: Totaalbeeld meldingen stemt somber

Juni 2015. ‘Het is een aanhoudende nachtmerrie, waaruit ontwaken vrijwel onmogelijk lijkt’. Een citaat dat de vele verhalen van melders over laagfrequent geluid krachtig samenvat. Ook in 2014, het derde jaar van melden van milieugerelateerde gezondheidsklachten, zien we dat het overgrote deel van deze meldingen over laagfrequent geluid gaat. 393 meldingen zijn er in 2014 gedaan, waarvan 302 over laagfrequent geluid. Overlast door luchtvervuiling, geur en een stijgend aantal meldingen over elektromagnetische straling, bepalen verder het beeld van de milieuklachten in 2014. De milieuoverlast veroorzaakt onder meer concentratieproblemen, slecht slapen, Milieuoverlast_2012-2014vermoeidheid en hoofdpijn. Het treft mensen in hun eigen huis, er is geen ontkomen aan, en dit veroorzaakt veel stress.

In enkele gevallen lukt het melders met aanhoudende inzet en bundeling van krachten om enige beweging te krijgen in de betrokken instanties, maar veel te vaak ontbreekt het nog aan herkenning en erkenning van de serieuze problemen. Niet zelden werd als ‘oplossing’ gesuggereerd dat men maar moet verhuizen, een klap in het gezicht van de betrokkenen.

De roep om wet- en regelgeving en goede methoden om (zelf) de overlast te meten blijft. Ook dit jaar sturen wij de rapportage naar GGD’en, Gezondheidsraad, ministeries en andere relevante (overheids)instanties met een indringend verzoek om stappen te nemen en de problemen op de agenda te zetten.

Bekijk hier de Rapportage gezondheidsklachten door milieu 2014

- terug naar boven -

6 mei 2015: rechtszitting munitiedump Zeeland

6 mei 2015. Tussen 1945 en 1967 is veel munitie gedumpt in de Oosterschelde. Deze dump is omgeven door onzekerheden:

  • Onzeker wat is gestort is (variërend van mitrailleurkogels, granaten tot vliegtuigbommen waaronder brandbommen, eventueel ook gifgasgranaten)
  • Onzeker hoeveel is gestort (er worden hoeveelheden genoemd van 30.000-85.000 ton, (enkel van ca. 20.000 ton, gestort in de jaren 60 is enige stortadministratie bekend)
  • Onzeker wie het heeft gestort (geallieerden tijdens en direct na WOII, verschillende instanties Nederlandse rijksoverheid).

In de zitting bij de Raad van State op 6 mei ging het over de risico's. Duidelijk is dat de hulzen van de gestorte munitie vroeger of later geheel zodanig geërodeerd zullen zijn dat de inhoud van de munitie volledig vrijkomt in het watermilieu. Welke gevolgen heeft het vrijkomen van kruit, wit fosfor en overige inhoud voor de leefkwaliteit van mensen en dieren? Is met het vrijkomen van die stoffen een zodanig risico gemoeid dat opruimen noodzaak genoemd moet worden? Er is geen acuut gevaar, maar over de effecten op de lange termijn is veel onduidelijk. Moet dit niet onderzocht worden? De provincie vindt optreden niet nodig. De vereniging Leefmilieu vindt het erg jammer dat de provincie nu op het standpunt staat dat er geen risico is terwijl ze 10 jaar geleden hard bij Defensie aan de bel heeft getrokken om tot maatregelen te komen. Die zijn toen tot teleurstelling van de provincie geweigerd. Het wekt verbazing dat de provincie nu bij de rechter zegt dat er niets hoeft te gebeuren.

Lees hier onze uitgebreide stellingname.

- terug naar boven -

Ambitie PAS is veel te laag

Op 24 april 2015 gaf Johan Vollenbroek een presentatie waarin hij inging op de Pas (Programma Aanpak Stikstof) waarop Leefmilieu en MOB zienswijzen hebben ingediend. Teveel stikstof betekent een aanslag op de natuur, vooral op arme zandgronden. En juist op die arme zandgronden staan veel bedrijven met intensieve veehouderij die deze stikstof produceren. Op dit moment zorgen Natuurbeschermingswetvergunningen ervoor die bedrijven niet kunnen uitbreiden, als dat nadelig is voor de omringende natuur. Maar de Pas (Programma Aanpak Stikstof) die binnenkort van kracht wordt moet daar verandering in brengen. Deze aanpak moet zorgen dat er ontwikkelruimte komt zoals Johan Vollenbroek uitlegt: “ontwikkelruimte betekent concreet ruimte voor uitbreidingen”. Verder komt er geld voor maatregelen om de nadelige effecten voor de natuur enigszins te verminderen, zoals de waterstand verhogen en afplaggen. Op dit moment is Nederland een van de meest vervuilde plaatsen in Europa als het gaat om stikstof. Johan Vollenbroek: “de ambities van de PAS zijn veel te laag, men streeft naar een reductie van 10% over 15 jaar”. Het is dus niet te verbazen dat Johan Vollenbroek, die behalve bestuurslid van Leefmilieu ook voorzitter is van MOB, samen met andere deskundigen een stevige inspraakreactie heeft opgesteld. Al was dat eigenlijk bijna niet te doen. Johan Vollenbroek: “ga er maar aanstaan, je krijgt 6 weken de tijd om een reactie te schrijven op 5000 pagina’s. Gelukkig blijken anderen, zoals de MER-commissie het voor een groot deel met ons eens te zijn, dus misschien gaat de minister wel luisteren”.

Bekijk hier de hele inspraakreactie van MOB
Bekijk hier de inspraak van leefmilieu

- terug naar boven -

Gemeente Nijmegen en GGD willen normering over laagfrequent geluid

24 februari 2015. De gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland hebben het ministerie gevraagd om een landelijke normering voor laagfrequent geluid. De overlast van laagfrequent geluid treft 2,5 procent van de bevolking en zonder normering kan er niet of nauwelijks gehandhaafd worden.
Leefmilieu heeft samen met de Stichting Laagfrequent geluid een  brief gestuurd naar het ministerie van Infrastructuur en milieu om dit verzoek te ondersteunen. Beide organisaties weten uit alle telefoontjes en meldingen heel goed wat een adequate aanpak tot nu toe in de weg staat, zoals bijvoorbeeld de ontbrekende kennis bij handhavers en artsen. Beroepsbeoefenaren die vaak niet weten dat, ook als zijzelf laagfrequent geluid niet kunnen horen, er toch sprake kan zijn van een milieuprobleem. Dit betekent dat ook in de gevallen waarin sprake is van een duidelijke veroorzaker, de bron toch niet wordt opgespoord. En als die bron in een enkel geval toch achterhaald is, heeft de lokale overheid onvoldoende middelen om te handhaven. Kortom het is hoog tijd dat er landelijke kaders komen om dit probleem aan te pakken.

Lees hier de brief van Leefmilieu en de Stichting Laagfrequent geluid
Lees hier de brief van de gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland

Ook de Vereniging Behoud de Parel ondersteunt deze actie.
Lees hier de brief van de Vereniging Behoud de Parel

- terug naar boven -

Nieuwe aanpak stikstofproblematiek is dweilen met de kraan open

18 februari 2015. De natuur in Nederland lijdt onder een teveel aan stikstof. De overheid komt daarom met een nieuwe aanpak van dit probleem. Dit ontwerp Programma Aanpak Stikstof (PAS) ligt nu in de inspraak. Leefmilieu heeft hierop zienswijzen ingediend, die samengevat kunnen worden als “Stop met het dweilen met de kraan open”.

Het probleem is nu al dat er in de meeste natuurgebieden teveel stikstof uit de lucht komt: de deskundigen hebben het dan over de stikstofdepositie. Stikstof komt uit de lucht en planten nemen die op en er gaan vervolgens teveel en ongewenste planten groeien.  Denk aan bijvoorbeeld brandnetels; die zijn dol op stikstof. De meest waardevolle planten verdwijnen juist omdat ze niet tegen die grote hoeveelheid stikstof kunnen.

In het PAS wordt er  van uitgegaan dat maatregelen als plaggen, maaien en afvoeren het probleem kunnen oplossen, in plaats van dat er geprobeerd wordt het probleem bij de bron aan te pakken. Deze bron is in de meeste gevallen de intensieve veehouderij. Dus in plaats van de uitstoot van de stallen een halt toe te roepen moeten machines de natuurgebieden in om daar  planten af te voeren. En dat moet niet één keer, maar regelmatig.  Hierbij is ook afgestapt van het aloude principe de vervuiler betaalt, want niet de vervuiler, maar de belastingbetaler betaalt namelijk de rekening. De maatregelen voor de natuur, die ook wel “herstelmaatregelen”worden genoemd, worden namelijk opgebracht  door de belastingbetaler en niet door de veroorzaker. Kortom PAS is dweilen met de kraan open, terwijl de oplossing zo simpel is: verminder de veestapel!

Bekijk hier de onze zienswijze

- terug naar boven -

Leefmilieu pleit voor strenger beleid tegen overlast houtstook

14 januari 2015. Tijdens de burgerronde van de Gemeente Nijmegen heeft Leefmilieu gepleit voor strenger beleid om de overlast door houtstook tegen te gaan. Het onderwerp stond op de agenda van de burgerronde omdat Groen Links een motie had ingediend voor krachtiger beleid. Een steeds groter aantal mensen heeft last van houtstook van buurtgenoten. Ze kunnen hun eigen huis niet meer luchten, en krijgen gezondheidsklachten zoals hoofdpijn en hoesten. De Gemeente Nijmegen wil deze problematiek aanpakken met communicatie en voorlichting, maar Leefmilieu pleit voor:
  -  Strengere regels bij bouw en verbouw
  -  Verbod stoken bij windstil en mistig weer
  -  Landelijke normen voor emissie van houtkachels
  -  Ontkrachten van de  illusie van duurzaamheid van houtstook
Helaas is er nog onvoldoende draagvlak bij de Nijmeegse politiek om tot strenger beleid over te gaan, maar het is goed dat het onderwerp op de agenda staat en aandacht krijgt.

Lees hier de inspraak van leefmilieu

- terug naar boven -

Leefmilieu wil geen vertraging nationale emissieplafond

14 januari 2015. Leefmilieu vraagt in een persoonlijke mail aan alle Nederlandse leden van het Europese Parlement geen vertraging toe te staan voor de onderhandelingen over de 'National Emissions Ceilings' (NEC). Deze nationale emissieplafonds zijn van groot belang voor de luchtkwaliteit en dus voor de gezondheid van alle Europese burgers.

Lees hier de mail van leefmilieu

- terug naar boven -

Onderwerpen: