De vereniging Leefmilieu is een onafhankelijke milieuorganisatie die zich inzet voor een groen en gezond leefmilieu. Onze kenmerken zijn: grote milieudeskundigheid en samenwerking met bewonersgroepen in heel Nederland.


Op deze website informeren we je over onze activiteiten. Wil je op de hoogte blijven, abonneer je kosteloos op onze nieuwsb rief  of  word lid.
 

actueel (kop)

Milieu- of gezondheidsklacht melden

Onderwerpen:

Logo PetitieMei 2016. De Brabantse bewonersgroepen verenigd in het Burgerplatform Minder Beesten zijn een petitie gestart om te komen tot een vermindering van het aantal dieren, te beginnen in Brabant.
Ze vragen provinciale Staten van Noord-Brabant om:

•    een onmiddellijke stop in te stellen op de groei van de veestapel
      in héél Brabant;
•    geen nieuwe mestfabrieken toe te staan;
•    de omschakeling naar grondgebonden en diervriendelijke
      veehouderijen maximaal te stimuleren;
•    maatregelen te treffen om de Brabantse veestapel
      fors in te krimpen.

 

De petitie kan door iedereen getekend worden, ook als je niet in Brabant woont.

 

https://petities.nl/petitions/nog-meer-mest-nog-meer-vee-provincie-brabant-stop-ermee?locale=nl

 

.

Smart Emission consortiumApril 2016. Luchtvervuiling blijft een hardnekkig milieuprobleem dat een grote impact heeft op de gezondheid van mensen. Al meer dan 10 jaar werkt de gemeente Nijmegen aan de verbetering van de luchtkwaliteit, bijvoorbeeld door onderzoek te doen naar de uitstoot van schepen op de Waal en door maatregelen zoals het laten rijden van bussen op aardgas.
Aan de basis van ieder beleid staan goede metingen en behalve 2 meetstations van het RIVM beschikt Nijmegen ook over een lokaal meetnet (voor NO2 en fijn stof). Het meetnet voor NO2 loopt nog minstens 2 jaar door, het meetnet voor fijn stof wordt waarschijnlijk in 2016 gestopt.
Bij verkenning van nieuwe wegen om burgers zelf te laten meten wordt op dit moment het project Smart Emission uitgerold, samen met andere partijen zoals de Radboud Universiteit. Een groep van 30 mensen krijgt een eigen sensor (zie foto) en iedereen kan deze metingen online bekijken en gebruiken. De technische infrastructuur hiervoor is bijna klaar. Door studenten Sensor Joséen stagiaires is er ook gewerkt aan visualisatie van data voor burgers. Vanaf nu volgt de fase van ongestoord data binnen halen en data-analyse. Voor luchtkwaliteit zal daarbij ook RIVM nauw betrokken zijn.
Op uitnodiging van de vereniging Leefmilieu heeft Henk Nijhuis, adviseur luchtkwaliteit van de gemeente Nijmegen op 1 april een presentatie gehouden en gaat in het laatste deel van zijn presentatie dieper in op het Smart Emission project.

 

 

Klik hier om de presentatie van Henk Nijhuis te bekijken.

 

Smartemissions project:         http://www.ru.nl/gpm/onderzoek/research-projects/smart-emission/
                                                 http://www.smartemission.nl/smartapp/
Lokale meetnet Nijmegen:       http://www.westenweurt.nl/thema/4

 

.

Uit een rebestaande situatie rookoverlastcente casus in Nijmegen blijkt dat er situaties zijn waarin de overheid met succes kan optreden tegen overlast door houtrook. Het ging in Nijmegen om de hinder door de houtstook van een buurman. De schoorsteen van de houtstoker stond op de scheidingsmuur tussen twee woningen en de uitmonding was ter hoogte van het dakraam van de buren. Na melding van de overlast was de schoorsteen verhoogd, maar nog steeds was er overlast. In de figuur hiernaast zie je een schets van de situatie.
Aan de hand van het Bouwbesluit waren de buren er samen niet uitgekomen, want de tekst van het bouwbesluit verwees naar een norm (NEN 2757) die niet in bouwbesluit zelf was opgenomen.  Deze norm biedt de specifieke situatieschetsen en formules, aan de hand waarvan je kunt bepalen waar een schoorsteen op het dak mag staan en hoe hoog deze minimaal moet zijn. Deze norm is echter, alleen tegen betaling beschikbaar en behoorlijk duur (deel 1 € 56,50  en deel 2 € 64,60).


adviesGelukkig nam de gemeente Nijmegen de klachten serieus en schakelde specialisten in, die wel de beschikking hadden over de  NEN-normen. Ook konden zij  duidelijke uitleg geven over de toepassing van de normen voor deze situatie en op basis van formules, de helling van het dak en de plaatselijke situatie kwamen ze tot een duidelijk advies. De schoorsteen moest verhuizen naar de nok van het dak. In de figuur is met een stippellijn aangegeven in welk gebied de schoorsteen in de nieuwe situatie mag uitmonden. Op basis van dit advies kon de gemeente handhavend optreden, waardoor de overlast werd opgelost.
Kortom, in sommige gevallen kan het bouwbesluit een goede ingang zijn voor de aanpak van overlast door houtstook, het zou daarbij wel prettig zijn als de normen die je daarvoor nodig hebt openbaar zijn.

 

Sinds 1 januari 2016 zijn enkele andere normen wel openbaar, deze zijn te vinden op de site van het NEN: https://www.nen.nl/Over-NEN/Vrij-beschikbare-normen.htm.

 

.

Februari 2016. Naar aanleiding van overlast van enkele inwoners heeft de gemeenteraad van Almere op 25 februari een motie aangenomen om de minister te vragen een norm te maken voor laagfrequent geluid. Op dit moment zijn er geen regels, waardoor laagfrequent geluid wettelijk niet Logo Raad Almereerkend wordt en gemeenten nauwelijks kunnen ingrijpen als er klachten over binnen komen. Veel mensen hebben last van laagfrequent geluid, dit blijkt ook ieder jaar weer uit de meldingen die daarover bij de vereniging Leefmilieu binnenkomen. De gemeente Almere is geïnspireerd door het voorbeeld van de gemeente Nijmegen die al eerder een dergelijk brief naar de minister stuurde. Het zou een goed idee zijn als in meer gemeenten het initiatief van Nijmegen en Almere zou worden overgenomen.

Klik hier om de motie te bekijken

 

.

Op 7 december 2015 organiseerde Geonovum, Sensor bouwensamen met onder andere de gemeente Nijmegen en de HAN, een bijeenkomst waarin geïnteresseerden zelf sensoren konden bouwen om bijvoorbeeld fijn stof te meten. Onder de deelnemers zagen we nogal wat leden van Leefmilieu. In kleine groepjes werd er geanimeerd geknutseld aan Dustduino’s en andere sensoren. Duidelijk werd wel dat je niet moest verwachten een kant en klaar apparaat mee naar huis te nemen: een sensor die werkt geeft een getal of een lichtsignaal en dat is een mooie eerste stap, maar om te weten wat de sensor nu precies meet en hoe betrouwbaar die meting is, daar komt heel wat meer bij kijken. Stimulerend was het wel, die samenwerking tussen mensen die in hun vrije tijd enthousiast sensoren ontwikkelen en de mensen die, ook in hun vrije tijd, willen gaan meten in het milieu. Het initiatief is dan ook zeker voor herhaling vatbaar.


Klik hier om meer fotos te bekijken

.

 

Mediatraining voor Stop de Stank Deurne op 28 november

Op verzoek van de vereniging Stop de Stank Deurne, die al meerdere jaren lid is van Leefmilieu, heeft de vereniging Leefmilieu een mediatraining ontwikkeld. Deurne ligt in Brabant in een gebied waar enorm veel intensieve veehouderij gevestigd is en Stop de Stank zet zich al jaren in voor de bestrijding van de overlast en risico’s hiervan. De vrijwilligers van Stop de Stank Deurne worden regelmatig gevraagd om te reageren in de lokale en landelijke media en daarom wilde het bestuur (potentiële) woordvoerders graag ervaring laten opdoen.  

 

De training vond op 28 november 2015 plaats in het Gerardushuis in Deurne waar we gastvrij werden onthaald met koffie, thee en bananencake. Als start werd er ingegaan op de journalistieke blik op het nieuws: “wat is nieuwswaardig volgens journalisten”. Daarna werd in twee ronden geoefend met een standpuntbepaling en een kort interview voor camera. Vanuit de gedachte dat iedereen misschien niet ervaren is als woordvoerder, maar wel als kijker, gaven de aanwezigen elkaar feedback in de vorm van een Tip (voor verbetering) en een Top (dat is prima).

 

De uitkomst was dat deelnemers vaak met een heel kritische blik naar het filmpje van zichzelf kijken, maar het filmpje van een ander heel goed vinden. Kortom je bent naar jezelf waarschijnlijk te kritisch. Misschien niet heel verassend, maar wel goed om te beseffen, dat iedereen wat milder mag kijken naar het eigen optreden. Een verrassender punt was dat de 10 deelnemers op dezelfde vraag: “Wat is er volgens jou hier in Deurne aan de hand?”, heel verschillende antwoorden gaven. Sommigen antwoorden bijvoorbeeld vanuit hun persoonlijke overlast situatie, anderen met een blik gericht op de politiek of vanuit een milieuperspectief. Samengenomen vormden de reacties een mooi compleet beeld van de problematiek in Deurne. Een inspirerende uitkomst.  

 

Mediatraining

 

.

Op 16 oktober 2015 organiseerde de vereniging Leefmilieu samen met de stichting Laagfequent Geluid en Edwin Buikema van ingenieursbureau Peutz een werkconferentie over laagfrequent geluid (LFG). Er waren 25 mensen uitgenodigd om na te denken over oplossingen voor LFG. Bij de oplossingen werd in twee richtingen gekeken: naar de mens en naar de geluidsbron.
Bij overlast ligt het startpunt van het proces altijd, daar waren de aanwezigen het over eens, in het meten van het geluid. Vervolgens kun je dan de bron opsporen en het probleem technisch proberen te verhelpen. Gaandeweg tijdens de werkconferentie bleek dat als bedrijven de bron zijn van de LFG overlast, er veel mogelijkheden zijn om de overlast op te lossen. Als het moet via de rechter, LFG wordt door rechters aangemerkt als objectiveerbare hinder: hinder die onderzocht moet worden. Maar wat kun je doen als de bereidheid om te meten er bij de lokale overheid niet is? Dan is het belangrijk dat burgers samenwerken.
Het probleem LFG is het moeilijkst oplosbaar als deskundigen geen LFG meten en de betrokken toch overlast ervaren door een bromtoon. De suggestie, die gedaan werd, is om dan onderzoek te gaan doen bij de mensen die ziek worden. Ga bijvoorbeeld na of niet-akoestische  prikkels verantwoordelijk kunnen zijn voor dit fenomeen. De GGD in Gelderland is gestart met een dergelijk onderzoek naar aanleiding van de bromtoon in Zutphen en de vele andere meldingen waarbij geen bron aangewezen kon worden. Een andere suggestie werd gedaan om, in navolging van Denemarken, in Nederland een ruimte in te richten, waarin de persoonlijke waarnemingsdrempel van mensen van LFG bepaald kan worden.
Kortom: LFG is in eerste instantie een milieu-probleem en als de bron van het geluid niet gevonden kan worden,  blijft er in ieder geval een taai gezondheidsprobleem over. Beide problemen verdienen een oplossing: door bronnen op te sporen en aan te pakken, wat nog lang niet altijd gebeurt, én door te gaan zoeken naar de oorzaken van ziekmakende bromtonen die niet door geluid veroorzaakt worden. 

 

Klik hier voor een samenvatting van de dag

 

Bekijk hier de presentaties:

- Presentatie van Edwin Buikema: Hooggevoelig voor LFG
- Presentatie van Theo Campmans: Reductie LFG - 2 Cases Grote kleine ketels
- Presentatie van Coert van den Enk: Bromtoon in Zutphen
- Presentatie van Dirk van der Plas: Presentatie SLG
- Presentatie van Bewoner Den Bosch: LFG, je zal er maar last van hebben
- Presentatie van Suzanne Eekhout: Juridische oplossing voor LFG
- Presentatie van Jan van Muijlwijk: Op zoek naar de bron

 

werkconferentie LFG

 

.

29 oktober 2015. Het onkruidbestrijdingsmiddel Roundup bevat veel glyfosaat. Het onderzoeksinstituut van de Wereld Gezondheidsorganisatie (IARC) beoordeelt glyfosaat als “waarschijnlijk kankerverwekkend”. Veel organisaties, waaronder Leefmilieu, roepen daarom de Eurocommissaris Andriukaitis op om glyfosaat voorlopig te verbieden, tot er meer duidelijkheid is.

 

Lees hier de brief over glyfosaat

 

.

Intensieve veehouderij en natuur staan op veel plaatsen met elkaar op gespannen voet. Leefmilieu wilde daarom kennis maken met boeren die proberen de natuur tot bondgenoot te maken. Op vrijdag 25 september 2015 gingen we, met een delegatie van juristen, actieve vrijwilligers en bestuursleden, naar Broekland. We bezochten daar Erik Valk, de voorzitter van de Vereniging tot Behoud van Boer en Milieu (VBBM). Deze vereniging van kringloopboeren is opgericht omdat ze de mest niet in de bodem willen Excursie_VBBMinjecteren, maar bovengronds willen uitrijden. Deze boeren zijn er van overtuigd dat het natuurlijke verteringsproces van de bodem hierdoor veel beter kan plaats vinden en dat komt de bodemkwaliteit ten goede. Uiteraard moeten er aan de mest eisen worden gesteld, in dit geval ging het om mest van koeien die vrijwel geen krachtvoer en antibiotica krijgen. De koeien lopen zo veel mogelijk buiten in de wei en het bedrijf rijdt alleen de mest van de eigen koeien uit: kortom een grondgebonden bedrijf. Uiteraard kregen we ter plekke behalve uitleg ook een demonstratie. Samen bekeken we de verschillende stadia van de koeienvlaai, op een grasland waar behalve gras ook veel andere kruiden groeiden.   
De VBBM zet zich in om samen met andere veehouders in het netwerk GRONDig de belangen van de grondgebonden veehouders te vertegenwoordigen in de landelijke politiek. Dat is belangrijk want hun belangen lopen niet parallel met de meerderheid van de boeren, die juist steeds meer dieren op een stuk grond wil houden. Wij hopen dat dit geluid van boeren, die willen werken binnen de natuurlijke kaders, navolging zal krijgen en we zullen ze zeker steunen, want dat verdienen ze.

Bekijk hier een filmpje over het belang van een goede bodem
 

Mob-zonnetjeMobilisation roept de Nederlandse regering op om niet in beroep te gaan in de Klimaatzaak, maar werk te maken van maatregelen tegen klimaatverandering. De organisatie is een Klimaatpetitie gestart om zo veel mogelijk Nederlanders te mobiliseren. Mobilisation wil dat de regering de eis van de rechter – 25 % CO2-reductie in 2020 – uitvoert zonder tijd te verspillen aan procedures.
 

Lees hier het persbericht van Mobilisation


Klik hier om de petitie te tekenen
 

.

10 augustus 2015. De tientallen beroepszaken die MOB en de vereniging Leefmilieu in Utrecht winnen over de natuurbeschermingswet worden uiteraard ook besproken in de media. Daarbij bagatelliseert de provincie Utrecht de uitspraken. Dat is nog wel te begrijpen, want niemand verliest graag. Maar daarbij vliegt de projectleider uit de bocht en stelt dat alle ten onrechte vergunningen waartegen Leefmilieu en MOB geen bezwaar hadden gemaakt toch maar mooi definitief zijn geworden.

Citaat uit Nieuwe Oogst van 24 juli 2015: “Van een mislukking van de depositiebank wil de projectleider niet spreken. ‘Sinds 2011 zijn er voor ongeveer 350 bedrijven met saldo uit de depositiebank uitbreidingen mogelijk gemaakt waarvoor onherroepelijke vergunningen gelden.’ Provincie Utrecht heeft in haar stikstofbeleid in totaal 1.200 onherroepelijke vergunningen verleend, met en zonder de depositiebank. De recente uitspraak van de Raad van State heeft hier geen invloed op. 'Het Utrechtse beleid heeft daarmee voor een groot aantal bedrijven uitbreidingen mogelijk gemaakt', aldus Van de Poll.

Het lijkt erop dat de natuurbeschermingsvergunningen voor de provincie Utrecht meer een middel zijn geweest om uitbreidingen van bedrijven mogelijk te maken, dan een middel om de natuur te beschermen. Deze praktijk vraagt wel om een onderzoek.En mocht u zich afvragen, wie ziet er eigenlijk toe op een goede vergunningverlening? Het antwoord is niemand. Dus als wij als vereniging samen met MOB geen beroep hadden ingesteld dan was dit niet eens aan het licht gekomen.

Wij zijn boos over de bovengenoemde uitspraken in de media en daarom er is namens MOB en Leefmilieu hierover een brief naar de Provinciale Staten van Utrecht gestuurd.

Klik hier om de brief te lezen.

 

.

Kaartje schaliegas28 juli 2015. In 2014 heeft Leefmilieu, samen met heel veel organisaties, zienswijzen ingediend tegen de plannen van de overheid om naar schaliegas te boren. Op 28 juli 2015 is van het kabinet het bericht gekomen dat de plannen worden uitgesteld en dat commerciële opsporing en winning van schaliegas de komende 5 jaar niet aan de orde zijn. Vergunningen worden ook niet verlengd. Dat is goed nieuws. Dit betekent niet dat schaliegas definitief uit beeld is, maar wel dat er voorlopig sprake is van uitstel en mogelijk ook van afstel. De planMER schaliegas zal begin 2016 ter inzage worden gelegd.

 

Lees hier de brief over het kabinetsbesluit schaliegas

 

.

Atalata van opzij op klimop15 juli 2015. Zoals bekend hebben we in Nederland een zeer groot aantal landbouwhuisdieren, meer dan enig ander land in Europa. De door deze dieren veroorzaakte mest geeft grote natuurschade door de ammoniakemissies. Om te zorgen dat de natuur beschermd wordt, krijgen veehouders een natuurbeschermingswetvergunning om de ammoniakuitstoot te reguleren. De provincies verlenen dergelijke vergunningen. In Utrecht had de provincie daarvoor een banksysteem bedacht: de toename van de emissie van ammoniak bij bedrijfsuitbreidingen kan door die bank gecompenseerd worden door de afname van emissies ten gevolge van bedrijfssluitingen op een andere plek. De vereniging Leefmilieu en MOB waren het met de opzet van deze bank oneens en gingen in beroep bij de Raad van State. Op veel punten was de Raad van State het met onze bezwaren eens. De provincie Utrecht stelde dat de bank gestart was op 12 juli 2010, maar de provincie kon dat volgens de Raad van State niet hard maken. Op 12 juli 2010 was er hooguit sprake van vage plannen. Omdat er wel ingetrokken vergunningen uit 2010 in de bank werden opgenomen, heeft de bank ‘onechte emissies’ als positief saldo geboekt. Ook werden er vergunningen verleend zonder dat duidelijk werd welke ingetrokken vergunning daar tegenover stond. De ingebrachte stakende bedrijven waren niet controleerbaar. Bovendien was door deze aanpak van de provincie Utrecht niet uit te sluiten dat lokaal de natuur zou worden aangetast.

Deze uitspraak volgt op eerdere vernietigende uitspraken over salderingsbanken in de provincies Noord Brabant en Gelderland. Utrecht was de laatste provincie die een salderingsbank in stand wilde houden. Deze uitspraak is ook van belang vanwege de PAS. Immers, de salderingsbank is in essentie identiek aan de werksystematiek van de PAS.

De uitspraak van 15 juli 2015 raakt veel van de beroepen die door ons zijn ingesteld.

Klik hier om de uitspraak te lezen.

 

.

15 juli 2015. Leefmilieu en MOB hebben in Utrecht tegen talloze uitbreidingen van de intensieve veehouderij bezwaar aangetekend vanwege de manier waarop de Natuurbeschermingswetvergunningen zijn verleend. De provincie Utrecht vond dat alle stikstoftoenames onder de grens van 0,051 mol N/ha/jr zonder beperking vergund konden worden. Dat werd door Leefmilieu en MOB met kracht weersproken, omdat daarmee het merendeel van de deposities zijn gemoeid. Deze redenatie van de provincie is nu van tafel met deze gewonnen beroepszaken bij de Raad van State. De stikstoftoenames moeten, ook volgens de Raad van State, in alle gevallen getoetst worden op hun effecten voor de natuur. De provincie Utrecht krijgt 6 maanden de tijd om wel een juist besluit te nemen.

Alleen als er een zitting is geweest publiceert de Raad van State de uitspraak. In alle overige gelijkluidende gevallen is er geen zitting en wordt er alleen een brief gestuurd, waarin naar de eerdere uitspraak wordt verwezen. Dus lang niet van alle zaken die we gewonnen hebben zijn de uitspraken op internet te vinden.

Lees hier de uitspraak van de Raad van State waarin deze beslissing uitgebreid wordt toegelicht.

 

.

De puinbreker van DURA Vermeer op het industrieterrein van Nijmegen veroorzaakt geluidsoverlast en overdekt de overburen zo nu en dan met een laagje stof. Het is dan ook niet te verbazen dat deze overburen en de omliggende wijk aandrongen op betere handhaving. DURA Vermeer nam daarop maatregelen om de geluidsoverlast te verminderen door containers tussen de geluidsbron (de breker) en de buren te zetten. Dat hielp behoorlijk voor het geluid, maar nog niet voor het stof. Om een draagvlak voor een oplossing te krijgen startte de gemeente Nijmegen een mediationtraject. In meerdere bijeenkomsten werden de kaders voor het overleg afgesproken en een kleine werkgroep boog zich over de stofproblematiek. Met veel gezond verstand en de kennis van zaken van bedrijf, overheid en Leefmilieu kwam een voorstel tot stand waarin een andere indeling van het terrein het uitgangspunt vormt. In de nieuwe situatie zal ook niet meer vanuit grote hoogte gestort worden en zullen de wielen van de vertrekkende vrachtwagens beter van stof ontdaan worden om zo te voorkomen dat het slib naar de weg versleept wordt en daar verwaaid. Het voorstel gaat het uitgangspunt vormen voor de nieuwe vergunning, die in het najaar gepubliceerd zal worden.

 

Bekijk hier het voorstel: Onderzoek naar mogelijke oorzaken en maatregelen tegen stofhinder

 

.

Button_Petitie tegen stankDe burgergroep Max5odeur organiseert een petitie om de Tweede Kamer te vragen de geurnormen in het buitengebied bij te stellen naar maximaal 5 odeur voor het buitengebied en maximaal 2 odeur voor de bebouwde kom. Daarbij dienen dan wel alle geurbronnen meegeteld te worden.

 

Teken op: http://www.max5odeur.nl/

 

.

Op 24 juni 2015 hield Marga Jacobs, voorzitter van Leefmilieu, een presentatie over het burgerperspectief op meten. Ze presenteerde voor allemaal experts uit het hele land op een bijeenkomst georganiseerd door Geonovum. Veel waarden over fijnstof, stikstofoxide of ammoniak in de lucht komen tot stand door berekeningen en vaak blijkt dat burgers graag willen dat er niet alleen berekend wordt, maar ook gemeten. En het liefst doen ze dat zelf. Nu is meten technisch en duur, tenminste als je het goed wilt doen. Het goed meten van de luchtkwaliteit, zoals dat op dit moment door het RIVM wordt uitgevoerd voor heel Nederland, kost ieder jaar miljoenen. Op de onderstaande foto’s is een van die meetstations te zien in Nijmegen. Het ziet eruit als een flink tranformatorhuis met allerlei meetapparatuur op het dak. Daarbinnen wordt de ruimte koel gehouden en draaien volautomatisch de machines die bijvoorbeeld de lucht op filters verzamelen.meetstation Nijmegen

Maar de ontwikkelingen op meetgebied staan niet stil en de apparaten worden steeds kleiner en kleine sensor meetstationgoedkoper. Het kleine ronde zwarte doosje vol met sensoren, op de foto hiernaast, kan ook heel veel meten en kost maar 350 euro. Het is natuurlijk hoopgevend dat zulke mogelijkheden binnen ieders bereik komen. De waarden gemeten met zulke goedkopere apparaten moeten natuurlijk wel voldoende betrouwbaar zijn. Dat wordt onderzocht door de Radbouduniversiteit, samen met, onder andere, de gemeente Nijmegen. Een van Nederlands beroemdste rotondes staat centraal in het experiment: het Keizer Karelplein in Nijmegen. Op verschillende afstanden en windrichtingen van dit plein worden 30 van zulke kleine meetapparaten opgesteld.

 

Als, over ruim een jaar, de metingen voldoende betrouwbaar blijken te zijn, komt het zelf meten door burgers dichterbij. Dat er behoefte aan is heeft Leefmilieu in haar presentatie op 24 juni aan de experts toegelicht met voorbeelden: over fijnstof, maar ook over pesticiden, en laagfrequent geluid. Mensen hebben sterk de behoefte om zelf te meten, ook omdat ze willen controleren of hun zorg terecht is, voordat ze de overheid en anderen gaan alarmeren. Dat het RIVM toch nog lang niet kan stoppen met meten is ook wel belangrijk om te beseffen: hoe meer mensen in Nederland zich met meten gaan bezighouden hoe belangrijker het is dat er een gouden standaard blijft bestaan om de zelfgemeten waarden mee te kunnen vergelijken.

 

Bekijk hier de presentatie van Leefmilieu

 

Mocht u bij de eersten willen horen die zelf met het meten aan de slag gaan dan kunt U in december 2015 een eigen sensor gaan bouwen en veel meer leren over meten. Geonovum organiseert dan namelijk een bijeenkomst in Nijmegen voor iedereen die daar belangstelling voor heeft. (Aanvankelijk was dit evenement aangekondigd voor 7 oktober 2015, maar door omstandigheden is dit verschoven naar december.)

 

Meer informatie op: http://www.geonovum.nl/onderwerp-artikel/do-it-yourself-event

 

.

Juni 2015. ‘Het is een aanhoudende nachtmerrie, waaruit ontwaken vrijwel onmogelijk lijkt’. Een citaat dat de vele verhalen van melders over laagfrequent geluid krachtig samenvat. Ook in 2014, het derde jaar van melden van milieugerelateerde gezondheidsklachten, zien we dat het overgrote deel van deze meldingen over laagfrequent geluid gaat. 393 meldingen zijn er in 2014 gedaan, waarvan 302 over laagfrequent geluid. Overlast door luchtvervuiling, geur en een stijgend aantal meldingen over elektromagnetische straling, bepalen verder het beeld van de milieuklachten in 2014. De milieuoverlast veroorzaakt onder meer concentratieproblemen, slecht slapen, Milieuoverlast_2012-2014vermoeidheid en hoofdpijn. Het treft mensen in hun eigen huis, er is geen ontkomen aan, en dit veroorzaakt veel stress.

 

In enkele gevallen lukt het melders met aanhoudende inzet en bundeling van krachten om enige beweging te krijgen in de betrokken instanties, maar veel te vaak ontbreekt het nog aan herkenning en erkenning van de serieuze problemen. Niet zelden werd als ‘oplossing’ gesuggereerd dat men maar moet verhuizen, een klap in het gezicht van de betrokkenen.

 

De roep om wet- en regelgeving en goede methoden om (zelf) de overlast te meten blijft. Ook dit jaar sturen wij de rapportage naar GGD’en, Gezondheidsraad, ministeries en andere relevante (overheids)instanties met een indringend verzoek om stappen te nemen en de problemen op de agenda te zetten.

 

Bekijk hier de Rapportage gezondheidsklachten door milieu 2014

 

Bekijk hier het actuele overzicht van meldingen

 

.

6 mei 2015. Tussen 1945 en 1967 is veel munitie gedumpt in de Oosterschelde. Deze dump is omgeven door onzekerheden:

 

- Onzeker wat is gestort is (variërend van mitrailleurkogels, granaten tot vliegtuigbommen

   waaronder brandbommen, eventueel ook gifgasgranaten)

- Onzeker hoeveel is gestort (er worden hoeveelheden genoemd van 30.000-85.000 ton,

   (enkel van ca. 20.000 ton, gestort in de jaren 60 is enige stortadministratie bekend)

- Onzeker wie het heeft gestort (geallieerden tijdens en direct na WOII,

   verschillende instanties Nederlandse rijksoverheid).

 

In de zitting bij de Raad van State op 6 mei ging het over de risico's. Duidelijk is dat de hulzen van de gestorte munitie vroeger of later geheel zodanig geërodeerd zullen zijn dat de inhoud van de munitie volledig vrijkomt in het watermilieu. Welke gevolgen heeft het vrijkomen van kruit, wit fosfor en overige inhoud voor de leefkwaliteit van mensen en dieren? Is met het vrijkomen van die stoffen een zodanig risico gemoeid dat opruimen noodzaak genoemd moet worden? Er is geen acuut gevaar, maar over de effecten op de lange termijn is veel onduidelijk. Moet dit niet onderzocht worden? De provincie vindt optreden niet nodig. De vereniging Leefmilieu vindt het erg jammer dat de provincie nu op het standpunt staat dat er geen risico is terwijl ze 10 jaar geleden hard bij Defensie aan de bel heeft getrokken om tot maatregelen te komen. Die zijn toen tot teleurstelling van de provincie geweigerd. Het wekt verbazing dat de provincie nu bij de rechter zegt dat er niets hoeft te gebeuren.

 

Lees hier onze uitgebreide stellingname.

 

.

Op 24 april gaf Johan Vollenbroek een presentatie waarin hij inging op de PAS (Programma Aanpak Stikstof) waarop Leefmilieu en MOB zienswijzen hebben ingediend. Teveel stikstof betekent een aanslag op de natuur, vooral op arme zandgronden. En juist op die arme zandgronden staan veel bedrijven met intensieve veehouderij die deze stikstof produceren. Op dit moment zorgen Natuurbeschermingswetvergunningen ervoor die bedrijven niet kunnen uitbreiden, als dat nadelig is voor de omringende natuur. Maar de PAS (Programma Aanpak Stikstof) die binnenkort van kracht wordt moet daar verandering in brengen. Deze aanpak moet zorgen dat er ontwikkelruimte komt zoals Johan Vollenbroek uitlegt: “ontwikkelruimte betekent concreet ruimte voor uitbreidingen”. Verder komt er geld voor maatregelen om de nadelige effecten voor de natuur enigszins te verminderen, zoals de waterstand verhogen en afplaggen. Op dit moment is Nederland een van de meest vervuilde plaatsen in Europa als het gaat om stikstof. Johan Vollenbroek: “de ambities van de PAS zijn veel te laag, men streeft naar een reductie van 10% over 15 jaar”. Het is dus niet te verbazen dat Johan Vollenbroek, die behalve bestuurslid van Leefmilieu ook voorzitter is van MOB, samen met andere deskundigen een stevige inspraakreactie heeft opgesteld. Al was dat eigenlijk bijna niet te doen. Johan Vollenbroek: “ga er maar aanstaan, je krijgt 6 weken de tijd om een reactie te schrijven op 5000 pagina’s. Gelukkig blijken anderen, zoals de MER-commissie, het voor een groot deel met ons eens te zijn, dus misschien gaat de minister wel luisteren”.

 

Bekijk hier de hele inspraakreactie van MOB

Bekijk hier de inspraak van leefmilieu

 

 

.

Op dinsdag 24 maart 2015 vonden er in Den Haag diverse zittingen van de Raad van State plaats waarbij het beleid van de provincie Utrecht t.a.v. de intensieve veehouderij centraal stond. Het ging om zaken waarbij Leefmilieu en MOB bezwaar maken tegen de vele aan veehouders toegekende uitbreidingsvergunningen. De organisaties maken zich grote zorgen over de gevolgen van de ammoniakuitstoot voor de kwaliteit van de Natura 2000-gebieden, in Utrecht en andere provincies.
Bij de zittingen ging het niet om het recht van de provincie om vergunningen voor bedrijfsuitbreidingen toe te kennen, maar om de vraag of dat op de juiste wijze wordt gedaan. De provincie vindt dat alle toenames onder de grens van 0,05 mol/ha sowieso vergund kunnen worden. Dat wordt door MOB en Leefmilieu zwaar betwist, aangezien daarmee cumulatief het merendeel van de deposities is gemoeid. Ook kwam het systeem van de Utrechtse depositobank uitgebreid aan de orde. Hierbij wordt de toename van de emissie van ammoniak bij bedrijfsuitbreidingen en nieuwe vestigingen op de ene plaats gecompenseerd door de afname van emissies ten gevolge van bedrijfssluitingen op een andere plek. Maar er is onduidelijkheid over de precieze datum en wijze van instelling van de Utrechtse depositobank. De bank is feitelijk gevuld met verdwenen vergunningen, die nu ineens hergebruikt kunnen worden. Onduidelijk is ook, hoe de stalgroottes werden en worden bepaald. Dit geeft weer onzekerheid over het aantal te houden dieren en de ermee gemoeide emissies. Verder worden er in het gebruikte rekenmodel steeds nieuwe gegevens ingevoerd. Door de verandering van de cijfers, met inkomende en uitgaande emissiewaarden (van het ene bedrijf naar het andere) lijkt de koppeling met de werkelijke emissies in een gebied verloren te zijn gegaan. Voor derden is het nauwelijks of niet mogelijk de gebruikte cijfers na te rekenen. Mocht de Raad van State het eens zijn met de namens MOB en Leefmilieu aangevoerde argumenten, dan kan dit paal en perk stellen aan het huidige provinciale vergunningenbeleid. De Raad van State doet uitspraak over twaalf weken.

 

.

24 februari 2015. De gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland hebben het ministerie gevraagd om een landelijke normering voor laagfrequent geluid. De overlast van laagfrequent geluid treft 2,5 procent van de bevolking en zonder normering kan er niet of nauwelijks gehandhaafd worden.
Leefmilieu heeft samen met de Stichting Laagfrequent geluid een  brief gestuurd naar het ministerie van Infrastructuur en milieu om dit verzoek te ondersteunen. Beide organisaties weten uit alle telefoontjes en meldingen heel goed wat een adequate aanpak tot nu toe in de weg staat, zoals bijvoorbeeld de ontbrekende kennis bij handhavers en artsen. Beroepsbeoefenaren die vaak niet weten dat, ook als zijzelf laagfrequent geluid niet kunnen horen, er toch sprake kan zijn van een milieuprobleem. Dit betekent dat ook in de gevallen waarin sprake is van een duidelijke veroorzaker, de bron toch niet wordt opgespoord. En als die bron in een enkel geval toch achterhaald is, heeft de lokale overheid onvoldoende middelen om te handhaven. Kortom het is hoog tijd dat er landelijke kaders komen om dit probleem aan te pakken.

 

Lees hier de brief van Leefmilieu en de Stichting Laagfrequent geluid

Lees hier de brief van de gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland

 

Ook de Vereniging Behoud de Parel ondersteunt deze actie.
Lees hier de brief van de Vereniging Behoud de Parel

 

 

.

4 februari 2015. In een zaak aangespannen door MOB en de vereniging Leefmilieu, heeft de Raad van State bepaald dat het beweiden van het vee en het uitrijden van mest meegenomen moeten worden in de beoordeling van de milieubelasting van een bedrijf in Weert. De provincie, in dit geval de provincie Limburg, kan er niet zonder onderzoek vanuit gaan dat deze activiteiten zonder negatieve effecten voor de omliggende natuur zijn. Zowel bij het beweiden als bij het uitrijden van mest komt immers ammoniak vrij en de stikstof hieruit kan een negatief effect hebben op de al zwaar belaste natuur in de omgeving. Door deze uitspraak moet een bron van vervuiling, die tot  nu toe niet werd meegenomen in de  natuurbeschermingsvergunning, voortaan meegeteld worden bij het bepalen van de totale uitstoot van het bedrijf. MOB en de vereniging Leefmilieu zijn al sinds 2012 bezig om de provincie van dit standpunt te overtuigen. Al eerder had de provincie Limburg op dit punt ongelijk gekregen van de rechter. Zie hiervoor de uitspraak van de Raad van State van 11 december 2013. Nu wordt het tijd dat de provincie haar verantwoordelijk neemt.


Bekijk hier de uitspraak van de Raad van State van 4 februari 2015

 

.

18 februari 2015. De natuur in Nederland lijdt onder een teveel aan stikstof. De overheid komt daarom met een nieuwe aanpak van dit probleem. Dit ontwerp Programma Aanpak Stikstof (PAS) ligt nu in de inspraak. Leefmilieu heeft hierop zienswijzen ingediend, die samengevat kunnen worden als “Stop met het dweilen met de kraan open”.

 

Het probleem is nu al dat er in de meeste natuurgebieden teveel stikstof uit de lucht komt: de deskundigen hebben het dan over de stikstofdepositie. Stikstof komt uit de lucht en planten nemen die op en er gaan vervolgens teveel en ongewenste planten groeien.  Denk aan bijvoorbeeld brandnetels; die zijn dol op stikstof. De meest waardevolle planten verdwijnen juist omdat ze niet tegen die grote hoeveelheid stikstof kunnen.

 

In het PAS wordt er  van uitgegaan dat maatregelen als plaggen, maaien en afvoeren het probleem kunnen oplossen, in plaats van dat er geprobeerd wordt het probleem bij de bron aan te pakken. Deze bron is in de meeste gevallen de intensieve veehouderij. Dus in plaats van de uitstoot van de stallen een halt toe te roepen moeten machines de natuurgebieden in om daar  planten af te voeren. En dat moet niet één keer, maar regelmatig.  Hierbij is ook afgestapt van het aloude principe de vervuiler betaalt, want niet de vervuiler, maar de belastingbetaler betaalt namelijk de rekening. De maatregelen voor de natuur, die ook wel “herstelmaatregelen” worden genoemd, worden namelijk opgebracht  door de belastingbetaler en niet door de veroorzaker. Kortom PAS is dweilen met de kraan open, terwijl de oplossing zo simpel is: verminder de veestapel!

 

Bekijk hier de onze zienswijze

.

Het handboek elektrostress, geschreven door Hugo Schooneveld van de stichting elektrohypersensitiviteit (EHS), is een zeer gedetailleerd naslagwerk over elektromagnetische velden. In 17 hoofdstukken belicht Hugo alle facetten van elektrostress, onder meer: de natuurkundige aspecten, gezondheidsproblemen, meten, bronnen, preventie, de visie van vele deskundigen en mogelijke maatregelen om blootstelling te verminderen. Een prima boek voor de geïnteresseerde lezer om een diepgaand beeld te krijgen van de problematiek; voor een gehinderde die snel wat meer wil begrijpen over elektrostress wel wat diepgaand en technisch.

Wij juichen het toe dat het boek geschreven is en dat de stichting EHS met haar website en andere activiteiten het onderwerp onder de aandacht brengt en mensen ondersteunt. Het aantal meldingen van overlast van elektromagnetische straling neemt ook op de website van Leefmilieu namelijk toe.

 

Elektrostress Handboek – Leren omgaan met ziekmakende elektromagnetische straling – Hugo Schooneveld (29,95)  www.stichtingehs.nl

 

.