Home
lege pixel
Ophef over palmolie als brandstof
Groene stroom met bijsmaak

Palmolie uit ontwikkelingslanden hier verbranden en verkopen als groene stroom. Dat wil Electrabel met de kolencentrale aan de Weurtseweg. Milieu- en bewonersorganisaties zijn faliekant tegen.

september 2005

Artikel van Max van Wel uit De Nijmeegse Stadskrant

ìJe reinste verspillingî, noemt Marga Jacobs van Vereniging Leefmilieu het plan van Electrabel om in de Nijmeegse kolencentrale palmolie bij te stoken. De stroomproducent wil op die manier het verbruik van kolen verminderen zodat er minder van het broeikasgas CO2 (kooldioxide) vrijkomt dat het klimaat verandert. ìNatuurlijk zijn wij voor een beter milieu. Maar om daarvoor voedzame palmolie als brandstof te gebruiken, getuigt niet van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

î Samen met andere milieu- en bewonersgroepen tekende ze protest aan. Volgens de bezwaarmakers is er geen sprake van dat het bijstoken van palmolie positief bijdraagt aan het klimaatbeleid. Lucas Reijnders, hoogleraar Milieukunde aan de Universiteit van Amsterdam, beaamt dit. ìHet merendeel van de winst voor het milieu gaat al verloren door de productie en het vervoer van palmolie, want daarvoor worden grote hoeveelheden fossiele brandstoffen gebruikt. Het overblijvende voordeel verdwijnt doordat de aanleg van palmplantages ten koste gaat van tropisch bos.î Ruim 85 procent van de palmolieplantages bevindt zich in IndonesiÎ en MaleisiÎ.

Hoe massaal de aanleg van palmolieplantages geschiedt, was deze zomer nog te zien met journaalbeelden die de hele wereld overgingen. De Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur ging zo ernstig gebukt onder de zware rook als gevolg van het platbranden van tropisch regenwoud dat mensen zich daar met kapjes voor de mond moesten beschermen. Vanwege de vervuilende teeltwijze, de rampzalige gevolgen voor de bevolking en de sloop van tropisch regenwoud is de Stichting Natuur en Milieu bezig om palmolie als biobrandstof voor zowel centrales als autoís op de zwarte lijst te krijgen.

Jan Fransen, beleidsmedewerker bij Natuur en Milieu: ìOp Sumatra heeft al bijna de helft van het oerwoud het veld geruimd voor palmolieplantages. Het gaat om gigantische oppervlakten. Ik ben er zelf door gereden. De twee reservaten zijn te klein voor de dieren om in leven te blijven. Daar wordt ook nog eens van alle kanten aan geknabbeld. Vandaar dat de olifanten soms ravages aanrichten in dorpen, want ze kunnen geen kant meer op. Ook voor de Sumatraanse tijger, orang-oetang, tapir en noem maar op, is de overgebleven oppervlakte te klein om als soort te overleven. Alleen door palmolieplantages op te geven om geleidelijk weer voldoende leefruimte te maken, kan worden voorkomen dat unieke diersoorten en planten definitief van de aardbodem verdwijnen.î Natuur en Milieu kondigt daarom aan bij alle bedrijven die palmolie als brandstof willen gebruiken in beroep te gaan.

B¸hne
De van origine Belgische stroomproducent Electrabel zit in een lastig parket. Met de overheid is afgesproken dat er 15 procent minder CO2 uit de schoorsteen van de elektriciteitscentrale komt. Anders moet het bedrijf betalen voor extra zogeheten emissierechten. Palmolie valt onder biomassa en kan daardoor als groene stroom worden verkocht met subsidie toe. Woordvoerder Koos Woltjes van Electrabel erkent de bezwaren vanuit de milieubeweging. ìHet is terecht dat er moet worden gekeken naar de totale keten van productie, vervoer en andere gevolgen. De palmolie van onze leverancier BIOX is duurzaam geproduceerd, waardoor we vrijwel zeker kunnen garanderen dat er geen kap van het oerwoud voor plaatsvindt en er goede werkomstandigheden zijn. BIOX loopt daarmee vooruit op de certificering van de duurzame productie van palmolie, die komende herfst hopelijk totstandkomt. Verder is de suggestie dat wij voedsel verbranden onjuist. De palmolie die wij willen gebruiken, is een bijproduct dat als afval overblijft bij het geschikt maken voor menselijke consumptie. Het kan hoogstens nog dienen als veevoer.

î Bij Natuur en Milieu is men niet onder de indruk van de geruststellende toelichting door Electrabel. Fransen: ìWat Electrabel roept, is gemakkelijk voor de b¸hne maar niet steekhoudend. Duurzame palmolieplantages bestaan bijna niet, want ze zijn praktisch allemaal gevestigd op gekapt tropisch regenwoud. Dat het om een bijproduct gaat, is een slecht excuus. Als er meer vraag komt naar het bijproduct, wordt er gewoon meer bijproduct geproduceerd in plaats van er zo zorgvuldig mogelijk mee om te gaan.î Ook bij Milieudefensie bestaan bedenkingen. Anne van Schaik, campagneleider Globalisering en Milieu: ìHet is een curieuze constructie die Electrabel voorspiegelt met een leverancier die voldoet aan duurzaamheidsnormen die nog helemaal niet zijn vastgesteld. Het bedrijf riskeert daarmee betrokkenheid bij vernietiging van het regenwoud. Er wordt nu een enorme nieuwe markt gecreÎerd en dat leidt tot nieuwe plantages. Gevolg is dat in AziÎ tropisch regenwoud wordt gekapt om hier voor ons groene stroom op te wekken en dat is onacceptabel.î

Spannend
De provincie kan naar eigen zeggen moeilijk toestemming weigeren voor het opstoken van palmolie. ìWij toetsen alleen op grond van de wettelijke milieunormenî, aldus persvoorlichter Johan Visser van provincie Gelderland. ìVan daaruit bezien staat er niets in de weg om palmolie als brandstof te gebruiken. Het past in de landelijke en Gelderse doelstelling om de CO2-uitstoot te verminderen. Dat het hier gaat om een bruikbaar voedingsmiddel, staat er los van.î De vraag is dus of de bezwaarmakers kans maken juridisch de strijd te winnen.

Milieudeskundige Johan Vollenbroek van het milieuadviesbureau MOB (Mobilisation for the Environment) betwijfelt of een bezwaar bij de provincie succes heeft. Anders ligt het bij de Raad van State, waar vervolgens in beroep kan worden gegaan. Vollenbroek: ìDie gaf al eerder aan dat de Europese richtlijn IPPC niet deugdelijk is verwerkt in de Nederlandse wetgeving. En volgens die richtlijn dient rekening te worden gehouden met de aard van de grondstoffen. Het wordt dan nog spannend. Bovendien staat in de melding van Electrabel aan de provincie nergens dat het om duurzaam geproduceerde palmolie of een bijproduct daarvan gaat.î De Gelderse Milieufederatie (GMF), die begin augustus al een bezwaarschrift indiende, betreurt het dat door de hele discussie over wat nu wel of niet geschikte biomassa is, er een smet komt op groene stroom. Woordvoerder Eric van Kaathoven: ìDe definitie van biomassa is nu zo ruim dat er allerlei rommel tussen zit die je als groene stroomconsument niet wilt hebben.î

Wat is palmolie?
De zeer voedzame palmolie wordt geperst uit de vrucht van de oliepalm. Het wordt als ëplantaardige olieí verwerkt in talloze producten, zoals margarine, frituurvet, soep, chips, koekjes en chocolade. Naast de palmolie zelf worden ook de bijproducten palmpitolie en palmpitschroot gebruikt in onder andere cosmetica, wasmiddelen, zeep, kaarsen, verf en veevoer.

Voor meer informatie zie www.milieudefensie.nl/globalisering

naar boven>>





lege pixel
Onderwerpen: