De vereniging Leefmilieu publiceert regelmatig over het onderwerp nanotechnologie.
Hieronder vindt behalve ingezonden brieven en artikelen ook rapporten die door ons of in onze opdracht zijn gemaakt
 

Mei 2011: Terugblik Nanoproject

Van 2008 tot 2011 heeft de vereniging Leefmilieu een gesubsidieerd project uitgevoerd om het maatschappelijke debat over nanotechnologie op gang te brengen. In de loop van het project zijn beschrijvingen van toepassingen gemaakt cases over cosmetica, ceriumoxide, nanozilver, productaansprakelijkheid van nanoproducten en nanodeeltjes en milieu. Op een na zijn die beschrijvingen allemaal uitgevoerd door studenten van universiteiten in opdracht van de vereniging Leefmilieu. Er zijn 11 studiebijeenkomsten georganiseerd en de vragen die daar opgeworpen werden zijn in dit rapport op een rijtje gezet. Ook de andere activiteiten zoals het schrijven van opiniërende stukken, het bijdragen aan debatten en filmpjes voor scholierentelevisie worden kort besproken.

De voornaamste eindconclusie is dat het belangrijk is dat veel meer mensen betrokken raken bij het nadenken over het onderwerp nanotechnologie. De wetenschappers en beleidsmakers die wij gesproken hebben willen daar graag een bijdrage aan leveren. Opvallend is dat als de belangstelling voor het onderwerp nanotechnologie eenmaal gewekt is, mensen aangeven dat bijna als een openbaring te zien. Vooral de reikwijdte van de ontwikkeling en de uiteenlopende toepassingen vinden de meeste mensen verbazend. In het rapport Nanodeeltjes blijven grote onbekenden staat het verslag van de uitgevoerde activiteiten centraal. Voor de meer inhoudelijke aanbevelingen over nanotechnologie en milieu verwijzen wij naar het rapport Milieurisico’s nanodeeltjes zijn onderbelicht.

De vereniging Leefmilieu streeft ernaar de komende jaren op bescheiden schaal aandacht te blijven besteden aan het onderwerp, omdat het project wel gestopt is maar de ontwikkelingen rondom nanotechnologie natuurlijk volop doorgaan.

Lees hier:
- verslag uitgevoerde activiteiten: Nanodeeltjes blijven grote onbekenden
- inhoudelijke aanbevelingen: Milieurisico's nanodeeltjes onderbelicht.
 

Publicatie “Milieurisico’s nanodeeltjes zijn onderbelicht”

15 februari 2011. Leefmilieu heeft op een rijtje gezet waar we staan met de risico’s van nanodeeltjes voor het milieu. Het boekje met de titel “Milieurisico’s nanodeeltjes zijn onderbelicht” geeft ook aan wat volgens de vereniging de belangrijkste aanbevelingen zijn.
Een van de aanbevelingen gaat over de handhaving. Hoewel de Gezondheidsraad al in 2006 geconstateerd heeft dat er van de risico’s van nano-deeltjes te weinig bekend is om ze massaal in productie te nemen en op de markt te brengen, is er sindsdien op dit punt weinig gebeurd. In 2008 adviseerde de Voedsel en Warenautoriteit (VWA) al om de produ-centen te verplichten om de aanwezigheid van nanodeeltjes op het product te vermelden. Ook adviseerde de VWA om onderzoek te doen naar de manieren waarop nanodeeltjes gemeten kunnen worden. Maar deze adviezen zijn niet geëffectueerd. Nanodeeltjes worden nog steeds op grote schaal in productie genomen voordat de risico’s voor het milieu zijn vastgesteld. Er is nog geen verplichting om de aanwezigheid van nanodeeltjes op het product te vermelden en we kunnen nanodeeltjes in producten en het milieu nog niet meten. Kortom de toezichthouders staan met lege handen.

Klik hier om het boekje “Milieurisico’s nanodeeltjes zijn onderbelicht” te downloaden.

Een papieren versie is te bestellen door 5 euro over te maken op het gironummer van de vereniging onder vermelding van: "Boekje nano".
 

Visies op nanotechnologie en milieu

November 2010. John Mens heeft 6 deskundigen uitgebreid geïnterviewd. De uitkomsten van deze interviews zijn, aangevuld met een inleiding en conclusies van de auteur, in een boekje van 40 pagina’s samengevat. Het boekje is op 5 november 2010, op het symposium over de milieueffecten van nanoproducten, aangeboden aan Maureen Butter, een van de geïnterviewden. De zes geïnterviewde deskundigen vertegenwoordigen heel verschillende perspectieven: bedrijfsleven, wetenschap en milieubeweging met onderwerpen als consumentenproducten, dierproeven en vrede en veiligheid.
lees hier het boekje.
 

Nanotechnologie en productaansprakelijkheid

Oktober 2009. De overheid stelt dat het bedrijfsleven verantwoordelijk en aansprakelijk is voor de gevolgen van producten met nanodeeltjes erin. In opdracht van de vereniging Leefmilieu heeft de Wetenschapswinkel van de Universiteit Tilburg onderzocht of dit juridisch klopt. Het onderzoek is uitgevoerd door een masterstudent van de juridische faculteit, Peter Stroetenga. Uit het onderzoek komt naar voren dat de aansprakelijkheid van nanoproducten alles behalve waterdicht geregeld is.
Dat komt omdat bedrijven aan hun aansprakelijkheid kunnen ontsnappen, juist doordat er over de risico’s van producten met nanotechnologie zo weinig bekend is. De bedrijven kunnen zich daarbij beroepen op het ontwikkelingsrisico-verweer. Dit houdt in dat ze kunnen bepleiten dat er onvoldoende bekend was over de risico’s om te weten dat die er zijn. Juist bij nanotechnologie en met name nanodeeltjes speelt dit. Toxicologen geven echter aan dat er fundamentele risico’s verbonden zijn aan de toepassing van nanodeeltjes.
Wat het nóg moeilijker maakt is de dimensie tijd. Iedereen herinnert zich nog het wonderproduct asbest. Hiervan hebben we geleerd dat de productaansprakelijkheid geen vangnet biedt voor schade die pas na verloopt van tijd optreed.
Download hier het onderzoek
 

Nanodeeltjes, niet te meten wel volop toegepast

Het artikel "Nanodeeltjes, niet te meten wel volop toegepast"
is van de hand van Marga Jacobs. Het is in maart 2009 gepubliceerd in het achtergrondrapport ten behoeve van het symposium Signalen uit de Samenleving. Het bevat een heldere schets van het probleem en aanbevelingen voor beleid.
 

Actieplan Nanotechnologie is onvoldoende

23 nov 2008. Op 27 november buigt de Tweede Kamer zich over het Actieplan Nanotechnologie. Naar aanleiding van het actieplan schreef Leefmilieu een brief aan de Tweede Kamer: Actieplan Nanotechnologie is onvoldoende. Iedereen schaft nu al , zonder het te weten, regelmatig producten aan met nanodeeltjes erin. Nanodeeltjes zitten bijvoorbeeld in zonnebrandcrèmes, sprays voor kleding en ook in voeding.

Lees ook het persbericht van leefmilieu
Lees ook het Actieplan Nanotechnologie   -   Bijlage bij Actieplan   -   Aanbiedingsbrief

Nanotechnologie: Een nieuw milieuprobleem

28 juli 2008. Nanodeeltjes zitten nu al in veel producten, in cosmetica, schoonmaakmiddelen en verpakkingen. Het is nu onbekend welke risico's er aan de toepassingen verbonden zijn. De eigenschappen van een stof in nanovorm - bijvoorbeeld zilver - zijn anders dan bij de toepassing van de stof op de gebruikelijke schaal. Een projectmedewerker van leefmilieu schreef hierover een artikel in de Groene Golf , tijdschrift van Milieudefensie.
 

Nanotechnologie: Een doemscenario?

20 april 2008. Prins Charles en Michael Crichton wijzen beiden op een eng doemscenario. Een bizarre wereld waar nanorobots de mensheid bedreigen. Het is wel een sciencefictionscenario maar nanodeeltjes zijn niet geheel ongevaarlijk. Nanodeeltjes kunnen schade aanrichten terwijl dezelfde stof in veel grotere deeltjes zonder risico's kan worden toegepast, getuige het artikel

"Nanotechnologie" in het blad van Milieuprisma, de studievereniging voor milieuwetenschappers
 

Openheid over nanodeeltjes nodig

4 april 2008. Over de nadelen van nanotechnologie is veel te weinig bekend. Producenten geven geen informatie over de producten waarin zij nanodeeltjes verwerken. Het wordt tijd dat milieu-organisaties, producenten, consumentenorganisaties en overheidsinstanties hun verantwoordelijkheid nemen om de risico's van nanodeeltjes en nanotechnologie aan te pakken. Lees hierover het artikel van Leefmilieu in de Gelderlander van 4 april 2008.