In opdracht van de vereniging Leefmilieu hebben studenten van de universiteit van Utrecht voor 3 toepassingen van nanodeeltjes de risico’s op een rijtje gezet: kleding, brandstof en cosmetica.
Op deze pagina vindt u hun rapporten. Wilt u zich snel een indruk vormen lees dan het stuk over ‘nanotoepassingen in het kort’ met vragen en antwoorden over de onderzochte cases.
Mocht u zich afvragen in welke producten nanodeeltjes toegevoegd worden, een antwoord daarop is niet te geven. Producenten hoeven niet te vermelden of ze nanodeeltjes toevoegen aan hun producten en nanodeeltjes zijn ook nog niet te meten.
Wel bestaat er een Amerikaans overzicht, waarop producenten op vrijwillige basis hun toepassingen van nanodeeltjes aanmelden.
Nanotoepassingen in het kort: vragen en antwoorden in het kort
September 2010. Nanodeeltjes hebben grote voordelen in het gebruik: de zonnebrandcrème wordt transparant in plaats van wit, sokken voorkomen de geur van zweetvoeten en dieselbrandstof verbrandt beter en dus schoner. Het probleem is dat we over de risico’s op de lange termijn en vooral over de milieu-effecten vrijwel niets weten.
In opdracht van Leefmilieu zijn van 3 toepassingen van nanodeeltjes de voor- en nadelen onderzocht. Hieronder staan korte samenvattingen in de vorm van "Vragen en antwoorden".
Wilt u meer weten lees dan het hele rapport over die toepassing.
Nanozilver in sokken en nog veel meer.
Nanozilver is een populair nanodeeltje vanwege haar bacteriedodende werking. De stof wordt toegepast in sokken, pleisters en stofzuigers. De milieugevolgen zijn nog onvoldoende onderzocht, er zijn aanwijzingen dat oplettendheid gewenst is.
- Klik hier om over nanozilver de "vragen en antwoorden in het kort" te lezen
- Klik hier om het hele rapport te lezen (38 paginas)
- Klik hier voor meer informatie
Ceriumoxide als brandstofverbeteraar.
Met de toevoeging van nano-ceriumoxide vermindert het brandstofverbruik met 5-8%, vervuilt de motor minder snel en worden minder CO2 (broeikasgas), fijn stof en andere stoffen uitgestoten in de uitlaatgassen.
In Duitsland, Rusland en Engeland is nano-ceriumoxide al in gebruik als toevoeging aan diesel. Na de invoering is in Engeland een verhoogd ceriumgehalte in de lucht aangetroffen. Of het om de nanodeeltjes gaat is niet bekend omdat die vrijwel niet te meten zijn.
- Klik hier om over nano-ceriumoxide de "vragen en antwoorden in het kort" te lezen
- Klik hier om het hele rapport te lezen (33 paginas)
- Klik hier voor meer informatie
Nanodeeltjes in cosmetica.
Zonnebrandcrème en cosmetica zijn bij uitstek producten waarbij verwacht kan worden, dat de nanodeeltjes (uiteindelijk) in het milieu terecht komen. Heel direct bij zwemmen in oppervlaktewateren of als je met je make-up door een fikse regenbui fietst. Heeft je make-up de dagelijkse gang van zaken doorstaan, dan zal ze met het schoonwassen van je gezicht via de rioolbuizen alsnog het milieu bereiken.
Ook via de afvalfase, het laatste restje in de fles of tube, kunnen de deeltjes in het milieu terecht komen. De milieu-effecten zijn nog nauwelijks onderzocht.
- Klik hier om over nanodeeltjes in cosmetica de "vragen en antwoorden in het kort" te lezen
- Klik hier om het hele rapport te lezen (55 paginas)
- Klik hier voor meer informatie
Nanozilver terecht meest populaire nanodeeltje?
April 2010. Nanozilver blijkt op dit moment het meest gebruikte nanodeeltje in consumentenproducten. Van de producten die nanotechnologie bevatten, gaat het in ongeveer 24% om nanozilver. Het nanozilver dankt deze populariteit aan zijn bacteriedodende werking. Het wordt toegepast in desinfecterende sprays en kleding, maar ook als ‘gezondheidsdrankjes’. Een bekend voorbeeld van toepassing in kleding zijn sokken met nanozilver, die verkocht worden tegen zweetvoeten.
Vier studenten van de Universiteit van Utrecht hebben in opdracht van Leefmilieu een onderzoek gedaan naar ‘Nanozilver en de potentiële risico’s voor milieu en gezondheid’. Het gelijknamige rapport is op 13 april 2010 verschenen en gepresenteerd. Uit de presentatie bleek dat er maar zeer beperkt onderzoek is gedaan naar de effecten van nanozilver op de gezondheid en nog minder naar de effecten op het milieu. Bij de aanwezigen riep deze presentatie van de onderzoeksresultaten daarom veel vragen op en een gevoel van ongerustheid. Er is meer onderzoek nodig, dat adviseert het RIVM, dat adviseren de studenten en na de presentatie waren ook alle aanwezigen daarvan overtuigd.
- Klik hier om de "vragen en antwoorden in het kort" te lezen.
- Klik hier om het Adviesrapport over nanozilver te lezen (38 paginas)
- Bekijk de presentatie door in het plaatje hieronder op het pijltje (driehoekje) onderin het plaatje te klikken. Klik daarna steeds opnieuw op het pijltje om naar het volgende beeld te gaan.
Wilt u het beeld groot weergeven, beweeg de muis bij het afspelen dan over "More" en klik op "Fullscreen".
Nanozilver in kleding
Nanodeeltjes in kleding
BBC 12 nov 2008 Uit dit artikel van de BBC (in het Engels) blijkt dat nanozilver beter niet in kleding toegepast kan worden. Dit advies geeft de Britse Royal Commission on Environmental Pollution. Nanozilver heeft bacteriedodende eigenschappen en wordt daarom in bijvoorbeeld sokken gebruikt om zweetvoeten tegen te gaan. Maar nanozilver kan in het milieu veel schade aanrichten als het veel wordt toegepast bijvoorbeeld in waterzuiveringsinstallaties die voor hun werking afhankelijk zijn van bacteriën.
- Bekijk hier het artikel van de BBC over Nanodeeltjes in kleding.
De Virginia Tech university heeft nu onderzocht wat er met die nanozilverdeeltjes in het afvalwater gebeurt. Het blijkt dat de nanozilverdeeltjes met zwavel reageren tot een slecht onoplosbare verbinding. Als dit zo is, vormt het nanozilver waarschijnlijk geen gevaar voor de waterzuivering.
De resultaten werden onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Environmental Science and Technology. Lees meer op kennislink.nl.
Zilvernanodeeltjes: Oud probleem of nieuwe uitdaging
September 2008. De PEW Charitable Trust heeft een rapport uitgebracht over de zilvernanotechnologie. Het rapport maakt duidelijk hoe weinig bekend is over de verspreiding van de deeltjes, de milieueffecten van zilverdeeltjes en de effecten op de gezondheid.
- Bekijk hier het rapport over Zilvernanodeeltjes: Oud probleem of nieuwe uitdaging.
Aan toevoeging van nanoceriumoxide aan diesel kleven dilemma’s
De voordelen van het toevoegen van nano-ceriumoxide aan diesel zijn goed onderzocht en economisch gunstig. Door de brandstofbesparing liggen ook de milieuvoordelen voor de hand. Cerium is echter een zwaar metaal met (matig) giftige eigenschappen en de mogelijke negatieve milieu- en gezondheidseffecten zijn nog nauwelijks onderzocht. Om grootschalige luchtvervuiling te voorkomen moeten de mogelijke risico’s voor mens en milieu daarom veel beter bekend zijn cerium-oxide aan diesel kan worden toegevoegd.
- Lees hier de "vragen en antwoorden in het kort"
- Klik hier om het hele rapport te lezen (33 paginas)
Nanodeeltjes en cosmetica
Nanodeeltjes in zonnebrandcrème en cosmetica.
3 april 2008. Het rapport "Nanodeeltjes in zonnebrandcrème en cosmetica". beschrijft het gebruik van nanodeeltjes in zonnebrandcrèmes en cosmetica. Het geeft een overzicht van de beschikbare informatie over de voordelen en nadelen van het gebruik van nanodeeltjes in deze producten en de risico´s voor mens en milieu. Het is in opdracht van Vereniging Leefmilieu gemaakt door studenten van de Universiteit Utrecht als onderdeel van hun bacheloropleiding.
- Bekijk hier het rapport "Nanodeeltjes in zonnebrandcrème en cosmetica".
- Bekijk hier ook de eindpresentatie van het rapport.
- Lees hier de "Vragen en antwoorden in het kort"
Nanodeeltjes zonnebrandcrème toch giftig?
November 2009. Het meestgebruikte nanodeeltje in consumentenproducten blijkt giftig te kunnen zijn. Het gaat om titaandioxide-deeltjes die, wanneer je ze inslikt of in de bloedbaan komen, schade aanrichten. Dat schrijven wetenschappers in Cancer Research.
Lees meer op kennislink.nl.
Nieuwe Europese regels voor cosmetica
24 maart 2009. Europarlementsleden hebben nieuwe regels voor cosmetica aangenomen. Deze nieuwe regels verplichten fabrikanten om op de verpakking van cosmetica te vermelden of er nanomaterialen in verwerkt zijn.
- Bekijk voor meer informatie het persbericht van het Europese parlement.
Nanotechnologie en voeding
Nanotechnologie in voeding en landbouw
Nanomaterialen die potentieel gevaarlijk zijn voor de gezondheid kunnen in producten voorkomen die niet getest zijn. Het rapport 'Out of the laboratory and on to our plates: Nanotechnology in food and agriculture' van Friends of the Earth Europe beschrijft hoe nanodeeltjes in voedingsindustrie worden toegepast. Ondanks bezorgdheid over de schadelijkheid van nanomaterialen kunnen consumenten deze deeltjes onbewust binnen krijgen.
Nanotechnologie in voedingsmiddelen
In zijn Engelstalige overzichtspresentatie van januari 2008 gaat prof. Kampers van Wageningen Universiteit hier dieper op in. De nadruk ligt op de vele mogelijkheden van nanotechnologie, maar ook de risico's komen kort ter sprake. Duur video is 60 minuten.
Amerikaans overzicht consumentenproducten met nano
Consumer products inventory
Een Amerikaans overzicht van consumentenproducten met nano. Het is zeker niet volledig, maar het is een goede aanzet om een indruk te krijgen van een deel van de producten waarin nanotechnologie en nanodeeltjes worden toegepast.