Nieuwsbrief Leefmilieu – Jaargang 8 - nummer 3 - juni 2010
Zo rond de verkiezingen hebben de kranten vol gestaan van het vermeende
gebrek aan vertrouwen in de politiek. Bij onze activiteiten komen wij in
heel Nederland dat gebrek aan vertrouwen in politiek en overheid vaak
tegen. Mensen die opkomen voor hun eigen leefomgeving zijn vaak onthutst
over het gebrek aan kennis van ambtenaren en politici. Ze verbazen zich
over de grote aantallen instanties die betrokken zijn bij
besluitvorming en, meestal het belangrijkste punt, voelen zich niet
gehoord. Inspraakreacties lijken vaak meer op achterhoede gevechten dan
op werkelijke inspraak.
Het lijkt er wel op dat als mensen er in slagen gehoor te vinden, ze de
kwaliteit van de besluitvorming positief kunnen beïnvloeden. Jammer
genoeg is dat soms pas bij de rechter.
In deze Nieuwsbrief is een goed voorbeeld opgenomen van zo’n zaak
waarbij kennis en kunde door een groep bewoners in Overbetuwe is
gebruikt om de komst van een LPG-tankstation op een terp naast de
Betuwelijn te verhinderen. Dat ze dat gelukt is, is een prestatie van
formaat die hopelijk anderen zal inspireren om vol te houden.
In ons project Burgernetwerk hebben we mensen geholpen met
deskundigheid, het project is afgerond, maar onze activiteiten op dit
punt gaan door. Ook hierover leest u meer in deze Nieuwsbrief.
Inhoud van de nieuwsbrief:
1. Project Burgernetwerk afgerond,
maar niet gestopt
2. Leefmilieu op pad: bewoners
Sleeuwijk tegen puinbreker in uiterwaarden
3. Tankstation op 7 meter hoge terp
haalt het niet bij Raad van State
4. Verzet tegen komst puinbreker in
Nijmegen
5. Gemeente Nijmegen wil eerlijke
verdeling van geluidsruimte
6. Nanozilver terecht meest populaire
nanodeeltje?
7. Afscheid van Harco de Blaauw en
twee nieuwe bestuursleden gekozen
8. Risico’s locatie Nijmeegse
MBO-school
9. Teken mee voor een duurzame
veeteelt
10. Kort Nieuws
1. Project Burgernetwerk afgerond, maar niet gestopt
Het project Burgernetwerk, dat de afgelopen 5 jaar door de vereniging
Leefmilieu is uitgevoerd, is definitief afgerond. Het eindrapport is
geschreven en de subsidiegever, AgentschapNL (voorheen SenterNovem),
heeft onze eindafrekening goedgekeurd. Daarmee komt een einde aan een
project waarmee honderden mensen zijn geholpen, die te maken hadden met
lastige milieuvraagstukken 
in hun leefomgeving. Milieuvraagstukken waar ze
deskundig-heid voor nodig hadden die ze via het Burgernetwerk kregen.
Een persoonlijke benadering en een goede analyse van de vraagstelling
vormden essentiële elementen van de aanpak en niet te vergeten de
deskundigen die als vrijwilliger ondersteuning boden. De vereniging
Leefmilieu gaat, ook zonder project, verder op de ingeslagen weg,
waarbij gezocht wordt naar manieren om de aanpak minder arbeidsintensief
te maken.
Alle vragen en antwoorden die behandeld zijn, zijn te vinden op de
website van de vereniging: www.leefmilieu.nl.
Lees hier het eindrapport:
Burgernetwerk
Leefmilieu verankerd. Burgers helpen medeburgers met deskundigheid.
Let op het bestand is 3,5 Mb groot.
2. Leefmilieu op pad: bewoners Sleeuwijk tegen puinbreker in uiterwaarden
Burgers die actief zijn om hun leefomgeving te beschermen tegen allerlei
bedreigingen, weten Leefmilieu al jaren te vinden vanwege onze kennis
en ervaring. Niet altijd leidt dat ertoe dat we bij vraagstellers op
bezoek gaan, maar sommige gevallen lijken ons zo bar, daarvoor gaan we
op pad.
Zo gingen we 16 april naar Sleeuwijk (gemeente Werkendam), waar bewoners
vechten tegen de komst van een puinbreker met een grote fabriekshal
(100x30x10 mtr). De hal zal 6 meter boven de dijk gaan uitsteken, 
de
woonbebouwing van Sleeuwijk start meteen aan de andere kant van de dijk
(zie foto). Een ongewenste situatie onder andere vanwege de stof- en
geluidsoverlast, de verkeers¬veiligheid en het lelijke uitzicht. Reeds
tien jaar lopen er procedures met betrekking tot de plannen van dit
bedrijf, waarin niet wettelijke kaders of weloverwo¬gen beleid de basis
vormen, maar toezeggingen uit het verleden, procedurele fouten en een
verstarde houding van de verschillende partijen. Opvallend is dat het
bedrijf een andere vestiging heeft op een nabijgelegen industrieterrein,
maar daar de gewenste uitbreiding niet wil uitvoeren.
Leefmilieu heeft met de betrokken omwonenden de hele gang van zaken
doorgenomen en verschillende aangrijpingspunten gegeven, waarop zij
verder kunnen strijden voor het behoud van hun mooie leefomgeving. Nu in
Nijmegen ook een vergunnings¬procedure loopt voor een puinbreker, kan
de opgebouwde kennis op twee plaatsen benut worden.
3. Tankstation op 7 meter hoge terp haalt het niet bij Raad van State
In de Nieuwsbrief van mei 2009 schreven we voor het laatst over de
plannen voor een LPG-tankstation in Elst. 
Om
het geheugen even op te frissen: het ging om het voornemen een
LPG-tankstation te bouwen op een terp van 7 meter hoogte naast de
Betuwelijn. Zoals bekend razen er over de Betuwelijn veel treinen met
gevaarlijke stoffen. Het vulpunt van de LPG-tank was gepland op slechts
20 meter afstand van de hoogspanningsdraden van de Betuwelijn. De
bezwaren gingen vooral over deze risico’s en de problematische inpassing
in het landschap, terwijl op zeer korte afstand nog twee tankstations
gevestigd zijn.
De laatste kans voor omwonenden om dit plan tegen te houden, was het
beroep tegen het bestemmingsplan. Uiteraard hebben de betrokkenen, die
al 11 jaar tegen dit tankstation strijden, deze kans aangepakt. Recent,
op 26 mei is de uitspraak van dit beroep bekend geworden: het
bestemmingsplan is vernietigd!
Twee argumenten hebben de doorslag gegeven. Ten eerste onvoldoende
zekerheid voor goede landschappelijke inpassing. Het feit dat het
tankstation op een hoge terp gesitueerd zou worden, maakt het volgens
deskundigen vrijwel onmogelijk om het tankstation aan het zicht van de
omwonenden te ontrekken.
Deze landschappelijke inpassing was een harde eis. Het tweede punt was
de financiële haalbaarheid van het plan. Een initiatiefnemer heeft in
2008 al aangegeven dat het tankstation niet (meer) financieel rendabel
zou kunnen worden. Ook had de beoogde huurder inmiddels te kennen
gegeven niet meer geïnteresseerd te zijn. De Raad van State is van
mening dat Gedeputeerde Staten naar aanleiding van deze ontwikkelingen
nader onderzoek hadden moeten doen naar de financieel-economische
haalbaarheid alvorens over het bestemmingsplan te besluiten. Er is nu
volgens de Raad van State een onzorgvuldig besluit genomen.
De intitiatiefnemers van het tankstation zijn inmiddels in een juridisch
conflict verwikkeld geraakt en de omwonenden hebben dan ook goede hoop
dat er geen nieuwe plannen voor dezelfde locatie op tafel komen.
Leefmilieu is blij dat de omwonenden deze lange strijd tegen dit bizarre
plan nu eindelijk hebben gewonnen. Het is weer een goed voorbeeld dat
inzet, samenwerking en lange adem loont. Proficiat!!
4. Verzet tegen komst puinbreker in Nijmegen
Puinbrekers maken herrie en geven stofoverlast, en dat is geen wonder want het breken van stenen en stukken beton gaat natuurlijk met grof geweld. Het is geen wonder dat de omwonenden niet staan te trappelen bij de plaatsing van zo’n puinbreker in hun woonomgeving. Vanuit de bedrijven die deze puinbrekers plaatsen is het echter wel te begrijpen: van afval waarvoor betaald moet worden om het kwijt te raken, maken zij een nieuwe grondstof om in de wegenbouw te gebruiken Het lijkt er dus op dat met de puinbrekers de legendarische steen der wijzen alsnog is uitgevonden: niet uit ijzer maar uit puin wordt goud gemaakt. In Nijmegen worden omwonenden geconfronteerd met de plannen voor een puinbreker die in totaal 200.000 ton per jaar mag bewerken en waarbij de materialen tot 10 meter hoog op het terrein worden opgeslagen. Leefmilieu heeft samen met een hele grote groep omwonenden zienswijzen ingediend tegen de plannen bij de provincie Gelderland.
5. Gemeente Nijmegen wil eerlijke verdeling van geluidsruimte
Bij de zienswijzen die de vereniging Leefmilieu samen met de omwonenden
heeft ingediend tegen de plaatsing van een puinbreker in Nijmegen, heeft
zij een onverwachte medestander gekregen: de gemeente Nijmegen. Ook de
gemeente Nijmegen is niet blij met de vergunning die de provincie
Gelderland heeft afgegeven voor de puinbreker op het Nijmeegse
industrieterrein.
De reden daarvoor is niet principieel, maar geluidszonetechnisch. Door
een aanpassing van de geluidszone heeft het industrieterrein een klein
beetje geluidsruimte erbij gekregen. Dat lijkt mooi, maar in de praktijk
komt “geluidsruimte” natuurlijk neer op meer mensen die geluidsoverlast
van het industrieterrein gaan ondervinden. De puinbreker gaat veel van
deze geluidsruimte benutten. Daardoor blijft er voor andere bedrijven
weinig ruimte over om nog uit te breiden: in één klap knelt de
geluidsjas 
van het industrieterrein dus weer. Dit druist in
tegen de plannen van de gemeente Nijmegen, die als geluidszonebeheerder
hiervoor verantwoordelijk is. Vandaar dat de gemeente Nijmegen, net als
de vereniging Leefmilieu, zienswijzen heeft ingediend bij de provincie.
6. Nanozilver terecht meest populaire nanodeeltje?
Nanozilver blijkt op dit moment het meest gebruikte nanodeeltje in
consumentenproducten. Van de producten die nanotechnologie bevatten,
gaat het in ongeveer 24% om nanozilver. Het nanozilver dankt deze
populariteit aan zijn bacteriedodende werking. Het wordt toegepast in
desinfecterende sprays en kleding, maar ook als ‘gezondheidsdrankjes’.
Een bekend voorbeeld van toepassing in kleding zijn sokken met
nanozilver, die verkocht worden tegen zweetvoeten.
Vier studenten van de Universiteit van Utrecht hebben in opdracht van
Leefmilieu een onderzoek gedaan naar ‘Nanozilver en de potentiële
risico’s voor milieu en gezondheid’. Het gelijknamige rapport is op 13
april 2010 verschenen en gepresenteerd. Zo’n twintig geïnteresseerden
waren daarvoor naar Nijmegen gekomen.
Uit de presentatie bleek dat er maar zeer beperkt onderzoek is gedaan
naar de effecten van nanozilver op de gezondheid en nog minder naar de
effecten op het milieu. Bij de aanwezigen riep deze presentatie van de
onderzoeksresultaten daarom veel vragen op en een gevoel van
ongerustheid. Er is meer onderzoek nodig, dat adviseert het RIVM, dat
adviseren de studenten en na de presentatie waren ook alle aanwezigen
daarvan overtuigd.
- Klik hier om het Adviesrapport over nanozilver te
lezen (38 paginas)
- Bekijk hieronder de presentatie
Klik op het pijltje (driehoekje) onderin het plaatje om de presentatie op te halen van internet.
Klik daarna steeds opnieuw op het pijltje om naar het volgende beeld te gaan.
7. Afscheid van Harco de Blaauw en twee nieuwe bestuursleden gekozen
Op 13 april vond de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering van Leefmilieu
plaats in het Titus Brandsma Memorial 
te
Nijmegen. Voorafgegaan door een presentatie over Nanozilver (zie vorige
bericht), zijn met de aanwezige leden de gebruikelijke onderwerpen
doorgesproken: het jaarverslag 2009, het activiteitenplan 2010 en de
financiële stukken. De aanwezigen prezen het bestuur om de
overzichtelijke wijze waarop alles uitgewerkt en vormgegeven was. Voor
iedereen die het wil nalezen: het jaarverslag en het activiteitenplan
zijn op de website www.leefmilieu.nl te lezen, onder het kopje ‘Over
Leefmilieu’.
Belangrijk op deze Algemene Ledenvergadering waren ook de
bestuurswijzigingen: Harco de Blaauw heeft na ruim 10 jaar bestuurswerk,
onder andere als penningmeester, zijn bestuurstaken neergelegd. Zijn
verdiensten voor de vereniging zijn groot geweest en de vergadering
bedankte hem voor zijn jarenlange inzet.
Twee 
nieuwe
bestuursleden komen het bestuur versterken, Johan Vollenbroek en Bart
Kempe. Johan Vollenbroek (bovenste foto) is een geridderd
milieudeskundige en met zijn bureau Mobilisation for the Environment in
heel Nederland actief op milieugebied. Leefmilieu werkt al jaren met hem
samen op het gebied van vergunningprocedures, waarbij we dankbaar
gebruik maken van zijn grote deskundigheid en ervaring. Bart Kempe
(onderste van de twee foto’s) heeft een grote rol gespeeld in ons
project ‘Informatie over lokale luchtkwaliteit getoetst’. vanuit zijn
ICT-achtergrond heeft hij de website www.lokalelucht.nl ontwikkeld en
opgebouwd. Vanaf het begin bleek daarbij zijn affiniteit voor
milieuvraagstukken waarbij de toegankelijkheid van informatie een
belangrijke rol speelt. De Algemene Ledenvergadering heeft de nieuwe
bestuursleden unaniem gekozen en wenst hen succes bij hun bestuurstaak.
8. Risico’s locatie Nijmeegse MBO-school
Een actieve bewonersgroep in de Meeuwseacker in Nijmegen verzet zich
tegen de komst van een MBO-school in haar wijk. De gemeente wil de
school bouwen vlak naast de Neerbosscheweg, in het directe verlengde van
de A73 en tegenover een tankstation dat LPG verkoopt. En, alsof dat nog
niet genoeg is, blijkt er onder de wijk ook een belangrijke
aardgasleiding te liggen. Volgens de omwonenden zijn de risico’s niet
voldoende in kaart gebracht en zij hebben uitgebreide zienswijzen
ingebracht. De vereniging Leefmilieu heeft ze bij dit proces ondersteund
en ook de zienswijzen mede ondertekend. (cartoon designed by Assal)
9. Teken mee voor een duurzame veeteelt
Honderden Nederlandse hoogleraren hebben een pleidooi opgesteld om te
stoppen met de intensieve veehouderij in haar huidige vorm. Zij willen
dat de adviezen 
van de commissie Wijffels uit 2001 worden
opgevolgd. Wijffels stelde: “De intensieve veehouderij moet ingrijpend
worden veranderd. Dieren moeten meer ruimte krijgen voor natuurlijk
gedrag, zoals het buiten rondscharrelen. Het transport van levende
dieren moet worden beperkt en het fokken van vee moet niet uitsluitend
gericht zijn op toename van de productiviteit.” Behalve de honderden
hoogleraren hebben intussen ook meer dan 15.000 gewone burgers het
pleidooi ondertekend. Hebt u dat nog niet gedaan en vindt u de beperking
van de intensieve veehouderij ook een goed idee ga dan naar http://www.duurzameveeteelt.nl en betuig uw steun.
10. Kort nieuws
- Nieuwe vrijwilliger gevonden
We zijn heel blij dat we een milieujurist als nieuwe vrijwilliger kunnen verwelkomen: Bart Arnts. Bart is al direct aan de slag gegaan met enkele zaken zoals de puinbrekers die gepland zijn in Nijmegen en Sleeuwijk (gemeente Werkendam). Binnenkort buigt hij zich over de nieuwe vergunning van een asfaltcentrale. Bart ziet zijn vrijwilligerswerk als een prima manier om zich op een veelheid van milieugebieden verder te ontplooien. Zijn specialisatie is ruimtelijke ordening. - Nieuwe vrijwilliger gezocht
Voor iemand die ervaring heeft met het vormgeven van folders voor een breed publiek, dient zich bij de vereniging Leefmilieu binnenkort een interessante klus aan. Bent u zo iemand of kent u zo iemand, laat het ons dan weten op ons bekende e-mailadres burgernetwerk@leefmilieu.nl. We nemen dan contact op. - Nanotechnologie in Nijmegen en Utrecht
De debatcentra Lux in Nijmegen en Tumult in Utrecht, hebben de afgelopen maanden meerdere debatten georganiseerd over nanotechnologie. Daarbij ging het niet uitsluitend over nanotechnologie en milieu, maar Leefmilieu werkte er graag aan mee. Bij het debat in Lux op 29 mei door een bijdrage aan het filmpje en bij Tumult op 15 juni door deelname aan het panel. We vinden het prettig deze inbreng te kunnen leveren, maar langzamerhand willen we ook een echt debat over nanotechnologie en milieu. Dat gaan we dus maar zelf organiseren in het najaar. Uiteraard houden we u daarvan op de hoogte in onze volgende Nieuwsbrieven.