De Nijmeegsche IJzergieterij B.V. (NIJG) veroorzaakt al jarenlang ernstige stankoverlast voor omliggende wijken en bedrijven. Bovendien stoot het bedrijf diverse schadelijke stoffen uit die een gevaar voor de volksgezondheid kunnen vormen. Op diverse punten overtreedt het bedrijf de milieuvergunning. Daarmee handelt de NIJG onrechtmatig jegens de omgeving.
Zowel bedrijf als overheid bieden geen enkel uitzicht op een oplossing op korte termijn. Dus zien bewoners, milieuorganisaties en een nabijgelegen bedrijf zich genoodzaakt bij de burgerlijke rechter om maatregelen te vragen. Het kort geding is aanhangig gemaakt bij de rechtbank in Arnhem en zal dienen op dinsdag 27 februari a.s. om 11 uur.
Geëist wordt onder andere dat de ijzergieterij haar milieuvergunning na gaat leven, de stankoverlast sterk vermindert tot de daartoe geldende normen en dat de uitstoot van schadelijke stoffen eveneens teruggebracht wordt. Dit alles op straffe van een dwangsom van fl. 25000,- per dag.

Aanleiding
Omwonenden, milieugroepen en bedrijven wachten nu al jarenlang op oplossingen voor de milieuoverlast van dit bedrijf. Op 1 december jl., de uiterlijke datum die de provincie Gelderland eiste, presenteerde de NIJG na meerdere keren uitstel dan eindelijk haar BMP (Bedrijfs Milieu Plan), het maatregelenpakket voor de komende 6 jaar. Dit BMP, waarvan het bedrijf zegt dat dit het maximale is dat het kan betalen, biedt geen enkel uitzicht op een oplossing van de milieuoverlast op korte termijn.
Ook de ambtenaren van de provincie keurden het bedrijfsmilieuplan af. Met dit plan wordt niet voldaan aan de standaard richtlijnen voor industrie in Nederland die al sinds 1992 van kracht zijn (de z.g. NeR, Nederlandse Emissie Richtlijnen) en de intentieverklaring uitvoering milieubeleid metaal- en elektrotechnische industrie.
Eerder wees Gedeputeerde Staten van Gelderland een verzoek af van diverse organisaties om de huidige nog geldende milieuvergunning te handhaven. De Provincie wilde eerst proberen met de NIJG op één lijn te komen. Nu dit niet gelukt is, zullen alsnog langdurige procedures voor de aanpassing van de vergunning en de handhaving van de bestaande vergunning gestart worden. Op korte termijn bieden deze geen enkel soelaas.

Milieuoverlast
De ernstige stankoverlast blijkt uit geuronderzoeken en uit vele klachten die al jaren over de ijzergieterij bij de provincie Gelderland binnenkomen.
Omwonenden en werknemers van bedrijven in de buurt van de NIJG hebben regelmatig last van een penetrante geur, die bovendien leidt tot hoofdpijn en irritatie aan de luchtwegen. Zij worden regelmatig gedwongen om binnen te blijven en ramen en deuren te sluiten. Dit beeld van ernstige stankoverlast wordt bevestigd door onderzoek van onafhankelijk en deskundig adviesbureau PRA (Amsterdam). Volgens dit onderzoek wordt in woongebieden zelfs de grenswaarde (norm van 3 geureenheden als 98 percentiel) overschreden.

Daarnaast stoot het bedrijf schadelijke stoffen uit, waaronder kankerverwekkende. Door onvolledige verbranding van cokes en schroot ontstaat er roet en teer die beiden kankerverwekkende policyclische koolwaterstoffen (PAK’s) bevatten. Daarnaast komen andere stoffen zoals stikstofoxiden, zwaveldioxide, koolmonoxide, formaldehyde, zware metalen en aanzienlijke hoeveelheden vluchtige organische stoffen vrij (onbekend is welke precies en hoe schadelijk ze zijn).
Uit emissiemetingen die in opdracht van de NIJG en in opdracht van de provincie Gelderland in het voorjaar 2000 zijn uitgevoerd, blijkt dat de NIJG de in haar milieuvergunning opgenomen voorgeschreven maximale emissies van diverse stoffen overschrijdt (zwaveldioxide, stof, koolwaterstoffen, stikstofoxiden) Tevens wordt er meer gesmolten dan de vergunde smeltcapaciteit.

Productieproces en technische oplossingen
De NIJG is gespecialiseerd in zware gietstukken, met name contragewichten voor vorkheftrucks. Met cokes als brandstof wordt schroot gesmolten en daarna gegoten in zandvormen. De ruwe gietstukken worden vervolgens nabewerkt (o.a. bramen, stralen en spuiten).

Technische mogelijkheden om de milieuoverlast op te lossen zijn voorhanden en worden door andere bedrijven (o.a. IJzergieterij Deventer) succesvol toegepast. De NIJG zegt deze maatregelen niet te kunnen betalen.
Het kan echter niet zo zijn dat een slechte financiële positie van een bedrijf er toe mag leiden dat onaanvaardbare situaties gedoogd worden zonder zicht op een oplossing (in de komende 6 jaren).
Vandaar dat bewoners, milieuorganisaties en een nabijgelegen bedrijf zich genoodzaakt zien een kort geding bij de burgerlijke rechter aanhangig te maken teneinde de NIJG er toe te dwingen om op korte termijn de overlast tot aanvaardbare proporties terug te brengen.

- Vereniging Leefmilieu
- Stichting Frisse Lucht Lindenholt
- Stichting Werkgroep Weurt+
- Vereniging Dorpsbelang Hees
- Stichting Natuur en Milieu
- Stichting Gelderse Milieufederatie
- Tramedico Farma B.V.
- Bewoners Jonkerstraat Weurt