Locatie: Zuid Holland

Behandeld: Winter 2005

Achtergrond: De vraag komt van een bewonersvereniging in Zuid Holland, die vraagtekens zet bij de vergunning van een verf- en spuitloods omdat deze dicht bij bebouwing ligt. De bewoners hebben al geruime tijd geuroverlast, maar maken zich daarbij ook zorgen over de (lange termijn) effecten van blootstelling aan Vluchtige Organische Stoffen in de buitenlucht. Graag willen zij daarom weten wat deze mogelijke gezondheidseffecten zijn.

Advies: Weinig bekend We hebben geen studies kunnen vinden specifiek over de gezondheidseffecten van VOS in de buitenlucht. De studies die er zijn richten zich enerzijds op blootstelling op de werkvloer, hierover is verreweg het meest bekend en anderzijds op blootstelling aan VOS in het binnenmilieu. Deze laatste zijn vanwege de aard van de blootstelling (langdurig, lage concentraties) enigszins bruikbaar voor een inschatting van effecten van VOS in de buitenlucht. Probleem bij het bepalen van de effect van VOS is dat je de groep VOS niet zomaar als een geheel mag beschouwen, de VOS hebben allemaal eigen karakteristieken en daarmee ook verschillende potentiÎle effecten. Voor de individuele VOS zijn wel veel studies gedaan naar effecten van blootstelling aan hoge concentraties, maar niet aan blootstelling aan lage concentraties zoals in het binnenmilieu en buitenlucht. Alle uitspraken over mogelijke effecten van lage concentraties worden daarom met onzekerheden omgeven.

Wat weten we wel?

• De concentratie van VOS in de buitenlucht is doorgaans lager dan die in het binnenmilieu. Dat wordt veroorzaakt doordat in huis bronnen van VOS aanwezig zijn: Bouwmaterialen die uitdampen, lijm, verf, nieuwe meubels, spuitbussen, schoonmaakmiddelen;
• Blootstelling aan lage concentraties van VOS laat doorgaans geen korte termijneffecten op de gezondheid zien (bron medisch milieukundigen, BelgiÎ);
• Blootstelling aan lage concentraties van VOS kan op de lange termijn enige klachten veroorzaken. VOS kunnen dan ademhalingsproblemen, irritatie van oog en keel, vermoeidheid en hoofdpijn veroorzaken. De effecten gaan meestal over als men de locatie verlaat. Vaak is het in dergelijke gevallen moeilijk de precieze oorzaak aan te wijzen of is het net de mix van verschillende vervuilende stoffen die samen gezondheidsklachten veroorzaken (bron medisch milieukundigen, BelgiÎ);
• Over het algemeen worden geen effecten op het zenuwstelsel waargenomen bij langdurige blootstelling aan lage concentraties. (Gezondheidsraad: Vluchtige organische stoffen uit bouwmaterialen in verblijfsruimten. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000; publicatie nr 2000/10). Grenswaarden/advieswaarden
• Voor de meeste VOS bestaan MAC-waarden (Maximaal Aanvaardbare Concentraties op de arbeidsplek); hier gaat het echter om kortdurend blootstelling aan hoge(re) concentraties. Voor enkele individuele VOS bestaan er Air Quality Quidelines welke wel betrekking hebben op de buitenlucht, maar dat is maar voor een zeer beperkt aantal VOS beschikbaar.
• Op basis van de beschikbare informatie heeft de Gezondheidsraad een advieswaarde voor VOS in het binnenmilieu geformuleerd, deze waarde is 200_g/m3(Gezondheidsraad: Vluchtige organische stoffen uit bouwmaterialen in verblijfsruimten. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000; publicatie nr 2000/10).
• Deze advieswaarde wordt zelden in het binnenmilieu aangetroffen (tenzij er sprake is van werkzaamheden als verven, spuiten etc). In de buitenlucht zal deze advieswaarde dan ook niet snel overschreden worden.

Conclusie:

• Er is zeer beperkte informatie beschikbaar over de (lange termijn) effecten van blootstelling aan lage concentraties VOS (in de buitenlucht);
• De advieswaarde die de Gezondheidsraad heeft opgesteld is de enige ëhouvastí die er is om mogelijke gezondheidsrisico’s van concentraties VOS in de buitenlucht in te schatten.

Literatuur:

• Gezondheidsraad: Vluchtige organische stoffen uit bouwmaterialen in verblijfsruimten. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000; publicatie nr 2000/10
• ëVluchtige organische stoffení (Medisch Milieukundigen BelgiÎ) http://www.mmk.be/vrij.cfm?Id=214