>> overzicht van vragen >> tips en trucs voor actie >>
Hoe bespoedig je de verplaatsing van een bedrijf dat overlast veroorzaakt?
Noord-Brabant, najaar 2007
Achtergrond:
Al jarenlang veroorzaakt mengvoederbedrijf de Heus grote overlast voor het historische stadje Ravenstein. Het bedrijf ligt tegen de kern van het stadje, in de uiterwaarden van de Maas en verwerkt onder andere dierlijke afvalstoffen. In 2006 heeft het bedrijf bij de provincie Noord Brabant een aanvraag ingediend voor een milieuvergunning.
De ontwerpvergunning verbaasde de omwonenden: het bedrijf mocht langer openblijven en nog meer geuroverlast veroorzaken. Ze hebben tegen deze vergunning bezwaar ingediend; vooral over de bedrijfstijden, de productiecapaciteit, stofemissies, geur-, en geluidsvoorschriften. Ook dienden ze een verzoek tot handhaving in, omdat het bedrijf al lange tijd méér produceert dan is toegestaan. De provincie weigert stelselmatig om tot handhaving over te gaan, zelfs nu de Raad van State haar hiertoe verplicht heeft in een vonnis. De Raad van State velde tevens een vernietigend oordeel over de nieuwe vergunning: de vergunning is vernietigd, het bedrijf draait nog steeds op een verouderde vergunning en verhoging van de productie is niet toegestaan.
De bewoners van Ravenstein, al enige tijd verenigd in het comité ‘Het kan HEUS beter’, vragen zich nu af hoe ze verder moeten. Juridisch hebben ze op dit moment het recht aan hun kant, maar in werkelijkheid verandert er niets aan de situatie. Het uiteindelijke doel is om tot verplaatsing van het bedrijf te komen en het comité vraagt ervaringsdeskundigen om advies welke stappen er dan nu gezet moeten worden.
Antwoord
Een dergelijke vraag is niet eenvoudig te beantwoorden, want elke situatie is uniek. De deskundigen zijn daarom bij het comité op bezoek gegaan en hebben samen de mogelijke stappen op een rijtje gezet. Toch zijn het wel altijd bepaalde lijnen die gevolgd kunnen worden en deze worden hieronder uiteengezet:
Vergunningtraject
Als er een (nieuw) vergunningtraject opgestart wordt (aanvraag, vooroverleg, …) dan moet je je als belanghebbenden/actiecomite/vereniging afvragen of je partner wil zijn in het vooroverleg. Kies hier bewust wel of niet voor.
Notulen van vooroverleg moeten worden gemaakt en ze zijn openbaar. Vraag deze notulen op (het kan zijn dat ze pas openbaar zijn op het moment van openbaar maken van ontwerpbeschikking).
Aanpakken via Openbaar Ministerie
In het geval van aanpak via het Openbaar Ministerie zal de Officier van Justitie onderzoek doen naar de zaak en beslissen of er een strafbaar feit gepleegd wordt. Hij zal informatie zoeken bij provincie, gemeente, bedrijf.
Praten met eigenaren van het bedrijf
Als er sprake is van een vestiging van een groter bedrijf, dan lopen de contacten in eerste instantie met de (plaatselijke) operationeel directeur. Het is dan zinvol een gesprek aan te vragen met de daadwerkelijke eigenaren van het bedrijf om eens ‘met de benen op tafel’ te praten hoe er uit deze situatie gekomen kan worden, dit kan wellicht een opening bieden omdat deze mensen op afstand met een bredere blik naar het geheel kunnen kijken (willen ze nu echt een vestiging waar alleen maar heibel is de hele tijd?). .
Let er hierbij op dat de personen voldoende zeggenschap hebben (financieel) en dat je nog kan opschalen als het nodig is.
Zoek andere actoren (potentiële medestanders)
Des te meer partijen ook voor een verplaatsing van het bedrijf zijn, des te beter is je positie. Voorbeelden zijn:
- Afnemers; die willen toch niet afnemen bij een bedrijf dat zo met z’n omgeving om gaat……
- Andere overheidsinstanties; arbeidsinspectie, rijkswaterstaat, ..
Politiek
De weg van de politiek is er (ook) altijd een van de lange adem, maar zeker zinvol om ook te bewandelen. Probeer zoveel mogelijk partijen/fracties achter jouw standpunt te krijgen, door:
- gesprekken te voeren met raadsleden, statenleden
- partijen/fracties uit te nodigen voor een excursie met toelichting
LET OP: ook indien B&W of GS tegen een bepaalde vergunning, bestemmingsplanwijziging zijn, wil dat niet zeggen dat die vergunning cq bestemmingsplanwijziging er niet komt; er moeten namelijk wel wettelijke gronden zijn om een vergunning of bestemmingplan te weigeren.
Mobiliseer de bevolking
Betrek de bevolking bij de strijd, bedenk wel van te voren wat je van de mensen wilt:
- financiële steun
- deskundigheid
- actievoeren (op welk niveau? Flyers of blokkades..)
Ook als je een avond organiseert voor de bevolking moet je doel van te voren goed duidelijk zijn:
- Heb je meer mensen nodig?
- Wil je ideeën van de mensen?
- Wil je samen een vereniging oprichten?
- Informatie uitwisselen
- Maak een klussenlijst, zodat mensen kunnen zien hoe ze hun steentje kunnen bijdragen.
Houdt mensen op de hoogte!
Als mensen, op welke wijze dan ook, de strijd ondersteunen, is het van groot belang om deze mensen op de hoogte te houden. Dit kan op verschillende manieren: website, nieuwsbrieven, persberichten, emails. Waak ervoor dat dit niet een te tijdrovende klus wordt, maar doe het wel consequent.
Voorbeeld: www.rembrandtpark.org
Verenig je officieel
Om te voorkomen dat individuele burgers die tegen het bedrijf actievoeren aansprakelijk gesteld worden, is het belangrijk om een vereniging (of stichting) op te richten. Daarmee voorkom je dat een paar individuen die de kar trekken alleen de (financiële) risico’s lopen.
Zoek de publiciteit!
Actievoeren is bijvoorbeeld een middel om (media)aandacht te krijgen en/of te houden en om aan het bedrijf duidelijk te maken hoe zwaar de kwestie weegt.
terug naar overzicht van vragen >>