Pesticiden zijn chemicaliën waarvan het de bedoeling is dat ze giftig zijn. Ze worden gebruikt om onkruid, schimmels, insecten of dieren zoals muizen te bestrijden. In veel gevallen kan hun giftige eigenschap echter onze gezondheid en het milieu schaden.
 

Gemeenten die geen chemische middelen gebruiken bij de onderhoud van het groen

Mei 2010. De meeste gemeenten gebruiken chemische bestrijdingsmiddelen voor het onderhouden van het groen en de verhardingen. Gelukkig zijn er ook enkele voorlopers onder de gemeenten, deze gemeenten hebben chemische middelen geheel afgezworen of geminimaliseerd. Om te inventariseren welke gemeenten dit zijn, stuurde Leefmilieu in het najaar van 2010, in samenwerking met de Health and Environment Alliance, álle Nederlandse gemeenten een verzoek om informatie. Hieronder staan de resultaten van gemeenten die aangeven (nagenoeg) geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken. Bent u een gemeente die geen bestrijdingsmiddelen gebruikt, maar u staat nog niet in het overzicht, stuur ons dan een reactie. We nemen u dan alsnog op in de lijst.
 

• Brief gemeente Utrecht.
• Brief gemeente Woerden.
• Brief gemeente Krimpen aan de IJssel.
• Brief gemeente Vlagtwedde.
• Mail gemeente Enschede.
• Mail gemeente Haren.
• Mail gemeente Den Helder.
• Website gemeente Nijmegen.
• Website gemeente Amersfoort.
• Website gemeente Wageningen.

Brochure ‘Six steps to pesticide reduction’

Deze brochure (in het engels) is een productie van HEAL (Health and Environment Alliance) in het kader van de ‘Sick of pesticides’ campagne. In zes stappen worden achtergrondinformatie en concrete tips gegeven hoe je in jouw omgeving vermindering van het gebruik kan realiseren. Als Nederlandse partner heeft Leefmilieu met haar activiteiten bijgedragen aan het tot stand komen van deze brochure. Als ‘good practice’ wordt een aantal Nederlandse Gemeenten genoemd, die voorloper zijn in het uitbannen dan wel minimaliseren van pesticidengebruik bij het onderhoud van groen.

Bekijk hier de brochure (Engelstalig).

Effecten van biociden zijn onbekend, maar het gebruik is wijdverbreid

Maart 2011. Biociden zijn middelen om schadelijke organismen te bestrijden zoals kakkerlakken in flatgebouwen, Legionella in de waterleiding, en ook schimmelwerende verf bevat biociden. Ze worden gebruikt in huishoudens, publieke ruimtes en bedrijven.
Overheden in Europa hebben geen systematisch overzicht van de hoeveelheden en soorten biociden die gebruikt worden en wat het effect hiervan is op gezondheid en milieu. Ze beschikken ook niet over voldoende informatie om gebruik van alternatieven te stimuleren en richtlijnen voor gebruik in de buurt van kinderen (bijvoorbeeld in speeltuinen, kinderdag-verblijven) ontbreken. Deze hoofdconclusies kunnen getrokken worden uit het onderzoek dat het Pesticides Action Network Germany (PAN Germany) heeft gehouden in 20 EU lidstaten. Leefmilieu heeft de Nederlandse gegevens hiervoor verzameld.
De situatie in Nederland is niet gunstiger dan bovengeschetst, wel is in Nederland een trainingsprogramma verplicht voor gebruikers in de professionele ongediertebestrijding. Samen met Estland vormt Nederland hiermee een Europese uitzondering.
Bekijk hier het volledige rapport (Engelstalig).
 

Veel gemeenten zijn grootgebruikers van bestrijdingsmiddelen

De uitzending van 8 januari 2011 van Zembla http://zembla.vara.nl/)">(http://zembla.vara.nl/) over gebruik van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt heeft de aandacht voor de risico’s van bestrijdingsmiddelen vergroot. Wat nog steeds weinig bekend is, is dat voor het onderhouden van openbaar groen en verhardingen ook zeer veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Gelukkig zijn er gemeenten die het gebruik van chemische middelen voor groenonderhoud afgezworen hebben, bijvoorbeeld de gemeenten Nijmegen en Amersfoort. Zij gebruiken bijvoorbeeld borstelwagens en spuiten met heet water om het onkruid te verwijderen.
Om een totaalbeeld te krijgen welke gemeente wel en welke gemeente geen bestrijdingsmiddelen gebruikt heeft Leefmilieu in het najaar 2010 alle Nederlandse gemeenten een brief gestuurd. We vroegen gemeenten ons te laten weten als zij geen bestrijdingsmiddelen meer gebruikten. Slechts 7 gemeenten reageerden inhoudelijk, de antwoorden zijn vaak wel uitgebreid en gevarieerd. Zo geeft Krimpen aan de IJssel aan volgens de DOB-methode (Duurzaam Onkruid Beheer) te werken, deze methode minimaliseert het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Deze gemeente vermeldt ook nog expliciet dat bij speelplaatsen helemaal geen chemische middelen gebruikt worden. Dit is van groot belang, omdat kinderen een gevoelige groep zijn als het gaat om effecten van bestrijdingsmiddelen en andere chemische stoffen.
Elders op deze pagina vindt u een overzicht van de gemeenten die geen of nauwelijks bestrijdingsmiddelen gebruiken, we hopen dat in de toekomst steeds meer gemeenten aan dit lijstje toegevoegd kunnen worden.

Overigens…. De gemeenten Hardenberg en Zaltbommel bestempelden ons beleefde verzoek als reclame en reageerden verder niet inhoudelijk….
 

Gebruik van pesticiden: het kan echt minder

21 december 2010. Pesticiden zijn slecht voor de gezondheid, er is bijvoorbeeld negatieve invloed op vruchtbaarheid en voortplanting, zo leerden de aanwezigen 12 november op de workshop ‘Gemeenten en particulieren tuinieren gezonder zonder pesticiden’. Gelukkig kan gebruik van pesticiden minder of zelfs helemaal uitgebannen worden als het gaat om openbaar en particulier groen. De gemeente Nijmegen presen¬teerde haar weg naar uitbanning van chemicaliën bij het groenonderhoud. Het zoeken naar de juiste aanpak en beeldkwaliteit kost tijd, en voorlichting aan de burgers is van groot belang. Vegen en de ‘WAVE-methode’ (met heet water wegspuiten van onkruid) vergen een andere frequentie van onder¬houd dan de traditionele methoden. Uiteindelijk is men nu steeds meer tevreden over het resultaat. De Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren uit Vlaanderen, vertelde over haar grootschalige voorlichting aan overheden en particulieren. Op de website www.zonderisgezonder.be is een zeer grote hoeveelheid informatie te vinden over milieuvriendelijker tuinieren. Beginnend bij de juiste aanleg en beheersplannen, maar ook tips hoe ongewenste gasten milieuvriendelijk verwijderd kunnen worden. Burgers kunnen in Vlaanderen in sommige steden ook een ecotuinscan laten uitvoeren en zo tips krijgen om hun tuin te verbeteren. Dit zou een mooi idee zijn voor Nederlandse gemeenten om op te pakken.
Algemene conclusie van de workshop was dat ook in Nederland veel meer voorlichting gegeven moet worden over de schadelijkheid van chemische bestrijdingsmiddelen die te koop zijn en bruikbare alternatieven. Daarnaast moeten we af van de gedachte dat elk sprietje onkruid verwijderd moet worden en elke mier meteen vernietigd moet worden, de woorden ‘onkruid en ongedierte’ zouden wat minder vaak in de mond genomen moeten worden. De workshop werd georganiseerd in samenwerking met HEAL, een Europese organisatie die zich inzet voor een goed en gezond milieu.

Bekijk hieronder het verslag van de workshop en de presentaties.
Verslag van de workshop.
Claudia van Steen: Inleiding Leefmilieu.
Fred Aalders: De bestrijdingdmiddelen voorbij.
Nel Roeleveld: Pesticiden en zwangerschap.
Greet Tijskens_Reductie van bestrijdingsmiddelen.
Anne Stauffer:Sick of Pesticides.

12 november 2010: Workshop: Gemeenten en Particulieren tuinieren gezonder zonder pesticiden

Pesticiden zijn bedoeld om giftig te zijn, ze moeten immers het ongewenste ongedierte of onkruid doden. Deze giftigheid beperkt zich helaas niet alleen tot dieren en onkruiden, pesticiden zijn ook voor onze eigen gezondheid een bedreiging. Gevoelige groepen, zoals kinderen, lopen hierdoor extra risico. Leefmilieu zet zich daarom in om het gebruik van pesticiden zoveel mogelijk te beperken. Zij doet dit in samenwerking met de Europese milieu- en gezondheidsorganisatie HEAL (Health and Environment Alliance), die over dit onderwerp een Europese campagne uitvoert.
Pesticiden kunnen vaak vermeden worden als het (openbaar) groen op een andere manier onderhouden wordt.
Op 12 november organiseerde Leefmilieu hierover een workshop, waarin onder meer een presentatie van de Gemeente Nijmegen die al 20 jaar zonder chemische middelen haar groen onderhoudt. Uit Vlaanderen kwam een spreker van de Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren om praktische tips te geven.
 

Teveel pesticiden maken ons ziek

Pesticiden worden op allerlei soorten plekken en voor allerlei soorten producten gebruikt. Waar we ook naartoe gaan, overal worden we blootgesteld aan pesticiden; van de parken en tuinen waarin we spelen, tot het voedsel dat we eten en de kleren die we dragen. Residuen van pesticiden kunnen worden gevonden in ons drinkwater, ons voedsel, de lucht die we inademen en zelfs in ons eigen lichaam.

In toenemende mate laat wetenschappelijk onderzoek verbanden zien tussen het gebruik van pesticiden, de blootstelling van mensen daaraan, en een slechte gezondheid. Kinderen, zwangere vrouwen en andere kwetsbare groepen zoals ouderen zijn gevoeliger voor mogelijke schadelijke effecten van pesticiden. Wetenschappers stellen dat er veranderingen nodig zijn om deze groepen te beschermen.
 

Sick of Pesticides: Europabrede campagne voor bewustwording

Leefmilieu voert samen met de Health and Environment Alliance (HEAL) een project uit om mensen in Europa bewust te maken van het verband tussen pesticiden en slechte gezondheid.

Doel van dit project is om:
- druk uit te oefenen op de Nederlandse regering om die aan te moedigen een ambitieus Nationaal Actieplan voor Vermindering van Pesticiden op te stellen
- om Nederlandse burgers en openbare lichamen te helpen om hun gebruik van pesticiden snel te verminderen.
Klik hier voor de speciale website over Pesticiden en slechte gezondheid.